CGK besluit over de vrouwelijke ambtsdrager en kerkelijke eenheid. Artikel in het Nederlands Dagblad.

De synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken houdt de ambten gesloten voor vrouwen. Met verbazing en soms met dedain wordt op dit besluit gereageerd. Ik vind dit soort reacties te kort door de bocht (voor alle duidelijkheid: volgens mij kan ieder die de benodigde gaven heeft in elk kerkelijk ambt bevestigd worden). Het gaat namelijk om meer. Wat betekent dit besluit voor kerkelijke eenheid en de toekomst van christenen in Nederland?

Radicale breuk
De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) en de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKv) hebben een decennialange nauwe verbondenheid. Ontwikkelingen in de GKv gaan heel hard. Juist op het punt van de vrouwelijke ambtsdrager is dat duidelijk zichtbaar. Op de synode van Meppel (2017) werden alle ambten geopend voor vrouwen terwijl de vrouwelijke ambtsdrager daarvoor volgens de GKv on-Bijbels was. Opvallend was hoe mager de Bijbelse gronden voor dat besluit waren.[i] Zeker als je je realiseert dat de GKv juist bekend stonden vanwege hun doorwrochte Bijbelse standpunten. De GKv-synode van Meppel was een radicale breuk met het verleden.

Deze ontwikkelingen hebben de relatie met de CGK onder druk gezet. Het zou mij niet verbazen wanneer het grote verandertempo van de GKv een rol heeft gespeeld in de besluitvorming van de CGK. Want wat komt er allemaal mee in zo’n veranderproces?[ii] De tijd zal het leren. Misschien ben je in die situatie voorzichtig en houd je pas op de plaats. Met een beeld: terwijl de GKv vol op het gas gaan, trappen de CGK op de rem. Nuance van dit beeld is wel nodig. De GKv-synode van Goes (2020) leverde veel deugdlijkere Bijbelse onderbouwing voor de vrouwelijke ambtsdrager.[iii] En voor de CGK geldt dat een minderheidsrapport geen principiële, Schriftuurlijke bezwaren tegen de vrouwelijke ambtsdrager ziet. En er klonk kritiek op (de eenzijdigheid van) het meerderheidsrapport.

Naar de PKN?
Hoe nu verder? Om te beginnen is het goed de context te bekijken. De meeste mensen in Nederland geloven niet in God. Onze maatschappij wordt post-kerkelijk genoemd. Die setting vraagt om een eensgezind christelijk geluid. Dat is een roeping voor Christus’ kerk. Het mooiste zou zijn om dat te doen in concrete kerkelijke eenheid waarin onderlinge verschillen een plek krijgen. In dit opzicht is het een bijzondere ontwikkeling dat de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt en de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) elkaar hebben gevonden. Zij trekken DV binnenkort op als een kerk; de Nederlandse Gereformeerde Kerken. Maar dan blijft de vraag staan of het verantwoord is dat verschillende gereformeerde kerken ieder voor zich een eigen tempo en richting hanteren. Het ligt het meest voor de hand dat alle drie de genoemde kerken de uitgestoken hand van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) aanvaarden.[iv] Alle liggingen en standpunten van de genoemde gereformeerde kerken passen immers binnen de PKN. Uiteraard lost dat spanningen niet op. Onderling gesprek is blijvend nodig. Maar dan als één kerk.

Maar is deze weg in de praktijk haalbaar? Hier begint het te wringen. Bij de CGK is alleingang te bespeuren (niet meedoen met de Nationale Synode en Raad van Kerken). Pijnlijk is dat de CGK hiermee trekken gaat vertonen van de GKv toen die in hun meest isolationistische fase zaten. Bij de nieuw te vormen Nederlandse Gereformeerde Kerken blijft het stil als het gaat om de uitgestoken hand van de PKN. Er lijkt zelfs wat nieuw elan. Soms klinkt de vraag hoe wij onszelf het beste kunnen positioneren in kerkelijk Nederland.

Pinksterstorm
Lees vanuit onze situatie eens hoe Jezus’ kerk begon. De eerste gemeente kreeg onderwerpen op haar bord die vele malen ingewikkelder waren dan onze ‘hot items’. Hoe moest de gemeente omgaan met eeuwenoude door God zelf gegeven instellingen zoals het verbondsteken (besnijdenis)? Opvallend is dat ‘hevige woordenstrijd’ samengaat met ‘elkaar de hand reiken’.[v] Het is strijd om eenheid. Doodgemoedereerd wordt bij een synodebesluittekst[vi] gezegd dat het ‘de Geest en ons goed heeft gedacht’ om het zus-en-zo te doen. Wat wij vandaag ervaren is dat de Pinksterstorm van toen een zacht briesje is geworden. Het waait niet hard genoeg om ons met al onze eigenzinnige standpunten omver te blazen. Wat mij bezig houdt is wat dit betekent voor een nieuw generatie gelovigen. Die heeft weinig met denominaties. Het is te simpel om dat alleen maar als vooruitgang te zien. Verdere versplintering ligt op de loer. Laten kerken zich dat realiseren en alles doen wat eenheid bevordert.

Nederlands Dagblad, zaterdag 30 april

Zie Er is méér dan standpunten over vrouwelijke ambtsdragers (2020) en Dilemma’s voor fusiekerk GKv-NGK (OnderWeg, 2017).

Zie Ruim baan voor Jezus’ evangelie van vrijheid. Preek Galaten 2:1-14 over omgaan met spanningen in de eerste gemeente.

Voetnoten
[i] Zie ‘Bijbelse’ vrouwelijke ambtsdrager. Blogpost 2016.
[ii] Zie Kerkzijn in een post-truth maatschappij (2017). En zie bij voetnoot i.
[iii] Het blijft wat krampachtig zolang je niet spreekt over je omgang met de Bijbel en hoe je je verhoudt tot de cultuur waarin je leeft. Zie blogposten bij voetnoot i en ii.
[iv] Zie Dilemma’s voor fusiekerk GKv-NKG. Artikel in OnderWeg.
[v] Zie preek Galaten 2:1-14.
[vi] Uiteraard bedoel ik het zgn. apostelconvent van Handelingen 15. Zie preek bij vorige voetnoot.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.