In de tijd na Pinksteren staan we stil bij de Geest en zijn werk. Welke gaven geeft Hij? Zijn sommige van die gaven voor ‘toen’ (en niet meer voor ‘nu’)? Welke gave heb jij gekregen? Een voorbeeldliturgie staat onderaan de preektekst. Hert blaasensemble begeleidt de lofzang op God

Gemeente van de Heer, Pinkster-gemeente

1         Bijzondere gaven in Efeze 4.
Welke gave van de Geest heb jij (gekregen)? Weet jij dat? Weten anderen het? Gebruik je ze voor de opbouw van het lichaam van Jezus, zijn gemeente?

We hebben Pinksteren gevierd. De allereerste keer dat dat feest wordt gevierd vertelt Petrus dat die Geest het beloofde geschenk is. Gekregen dankzij de dood en opstanding van Jezus. Efeze zegt op een andere manier hetzelfde. In Efeze is Pinksteren dat je gemerkt bent met het stempel van de Geest (Efeze 1:13). Door zijn Geest geeft de verhoogde Jezus gaven/cadeaus aan zijn kerk en aan de wereld (Efeze 4:7vv). Jezus werkt door. Het heeft het doel voor ogen; het volwassen worden van de gemeente (Efeze 4:12-16). Zijn komst in heerlijkheid.

Uniek.
Welke gaven, welke cadeaus heb jij gekregen? De gaven die in Efeze genoemd worden zijn opvallend. Daar zouden jij en ik misschien niet eens (gelijk) aan denken. Het zijn… mensen. Mensen als jij en ik:

Hij (Christus) is het die zowel apostelen heeft aangesteld als profeten, zowel verkondigers van het evangelie als herders en leraren…
(Efeze 4:11).

Apostelen gaan voorop. Zij zijn unieke gaven. Zij zijn (oog)getuigen van het mysterie van het geloof waar Efeze 4 over spreekt. Dit mysterie: Jezus die is opgestegen (Hemelvaart) is eerst afgedaald naar aarde (Kerst, Efeze 4:8-10). Hij is de hemelse Heer! De apostelen zijn niet meer in ons midden. Zij leven in de heerlijkheid van de Heer. In de apostolische geloofsbelijdenis blijft de kerk bij het grote geheim van het geloof waarvan zij getuigenis hebben afgelegd.

Blijvend.
De gaven die daarna genoemd worden zijn gaven die de Geest blijvend aan de gemeente geeft. Herders en leraren bijvoorbeeld. Volgende week ontvangen we cadeaus/gaven van de Geest als we nieuwe ambtsdragers krijgen. Daarvoor danken we de Geest. Hij geeft vrouwen en mannen de gaven die nodig zijn. De Geest geeft ook de bereidwilligheid om die gaven in te zetten. Zo zet de Geest zijn stempel op het leven (Efeze 1:13). Laat ieder het weten dat het Pinksteren is geweest en dat Jezus leeft! Eer aan God; Vader, Zoon en Heilige Geest.

Vervolgens zet Efeze een punt. Dat willen zeggen: na de verschillende gaven in allerlei mensen worden geen andere gaven genoemd. Efeze 4 zegt wat het doel van de gaven is. De heiligen moeten worden opgebouwd (vers 12). Dwaalleer en/of zinloos gedoe mag geen plek hebben (vers 14). Vergeet niet dat de kerken nog maar net zijn gesticht. Ze zijn kwetsbaar. Denk aan de kerken in Galaten die vol enthousiasme begonnen en ineens geconfronteerd worden met een evangelie dat geen evangelie is (Galaten 1:7).[i] De gaven die in Efeze 4 worden opgesomd zijn gaven die de gemeente van Jezus bij de les houden.

Romeinen 12.
De gaven van Efeze 4 zijn niet alle gaven die de Geest geeft. In Romeinen 12 zegt Paulus bijvoorbeeld dat er verschillende gaven zijn, onderscheiden naar de genade die ons geschonken is (Romeinen 12:6). Paulus noemt deze gaven:

profeteren, bijstand verlenen, onderwijzen, troosten, uitdelen, leiding geven en de gave van barmhartigheid.

En dan nog krijg je niet het idee dat dit een ‘complete’ lijst is alsof alle gaven hier genoemd worden. Lees heel de Bijbel door en je ziet een eindeloze rij gaven van de Geest. Efeze 4 en Romeinen 12 geven voorbeelden die passen in het betoog. Steeds gaat het erom hoe de gaven ingezet dienen te worden. Het lichaam van Jezus en de opbouw daarvan staan centraal. Zo wordt Jezus bekend gemaakt en wordt Gods naam geprezen. De hemelse Heer werd mens onder de mensen en is bezig alles te vervullen van zijn aanwezigheid (Efeze 4). En de Geest deelt die gaven uit die Hij passend vindt met het oog daarop.

2         Gave van klank- of tongentaal en van genezing.
In de eerste brief aan de Korintiërs krijg je nog weer een completer beeld van de gaven van de Geest. Die gemeente is een bruisende, getalenteerde gemeente die in een havenstad leeft, te midden van allerlei culturen en talen (er gaat ook van alles mis, daarover straks iets meer). Paulus noemt deze gaven:

verkondigen van wijsheid, overdragen van kennis, groot geloof, gave om te genezen, kracht om wonderen te verrichten, profeteren, beoordelingsvermogen (of een profetie van de Geest komt), in klanktaal/tongen te spreken en de gave om dat uit te leggen
(1 Korintiërs 12:8-10).

Zoveel gaven! Een Pinksterlied bidt: schenk ons uw gaven zevenvoud. Daarmee wordt niet bedoeld dat er ‘maar’ zeven gaven zijn. Het gaat om de volheid. De Geest maakt heel het leven nieuw. Dank en loof de Geest.

De Geest is Heer.
Welke gave heb jij gekregen? Zet jij die gave in tot lof van God en tot opbouw van de gemeente? We hebben vandaag heel wat gaven/cadeaus voorbij zien komen. Zou je een bepaalde gave willen ontvangen? En nog wat: de gave van apostel (Efeze 4) is uniek. Toen de laatste apostel stierf (Johannes) hield die gave op te bestaan. Hoe zit het met andere gaven die genoemd worden? De gave van genezing of wonderen bijvoorbeeld. Is dat iets van ‘toen’ (Bijbelse tijd)? En klanktaal, tongentaal (vreemde klanken, BGT)? Is dat voor toen of in ieder geval niet voor jou en mij? Hielden deze gaven op te bestaan? Dat wordt wel eens gezegd. Dat die gaven toen nodig waren om de nog maar net ontstane gemeenten van Jezus krachtig te laten groeien.

Dat er in die tijd grote en (extreem) bijzondere dingen zijn gebeurd is een ding wat zeker is. En ook dat dat toen nodig was om de kerk te beschermen en te laten groeien (Handelingen). Maar sluit de Geest en zijn gaven niet op. Niet in een bepaalde tijd. Niet in een bepaalde cultuur. Jezus is Heer. De Geest is Heer. Heer van alle tijden en plaatsen. Heer van alle mensen. De ‘gouden regel’ is: de Geest deelt gaven uit aan wie Hij wil en zoals Hij wil (1 Korintiërs 14:11).

Getuigenis van twee leden.
Ik wil graag twee gemeenteleden aan het woord laten om over hun ervaring met de gaven van de Geest te getuigen.

Goedemorgen gemeente,

Zoals jullie wellicht weten geven … en ik al een aantal jaar de Alpha cursus voor 18 tot 25 jarigen. Een van de hoogte punten van de cursus is het Alpha weekend, waarin het gaat over de Heilige Geest. Zowel dit jaar als vorig jaar kregen we van de jongeren terug dat ze daar zo weinig over horen in de kerk. Dit bespraken we onlangs met Matthijs en die deed het voorstel hier eens in een dienst bij stil te staan en nodigde ons uit om dan tijdens de dienst wat over te vertellen. Nou… hier staan we dan…

Vandaag gaat het over de gaven van de Geest. Ik wil jullie kort iets vetellen hoe dat in mijn leven is gegaan. Zelf ben ik opgegroeid in een traditionele kerk en veel verder dan dat de Heilige Geest onderdeel uitmaakt van de Drie-eenheid kwamen we niet op Catechisatie.

Ik geloof dat als wij als christenen de Heilige Geest ontvangen hebben en dat Hij in ons leven aan het werk is. Dat heb ik zelf mogen ervaren in mijn studenten tijd. Ik zat bij Ichthus, een Christelijke studentenvereniging. Daar heb ik gemerkt hoe de Heilige Geest in mijn leven aan de slag ging. Door steeds gebieden van mijn leven te laten zien die niet zo mooi waren om daar verandering in aan te brengen (heiliging). Ook heb ik daar op bepaalde momenten heel sterk ervaren dat de Heilige Geest iets van mij vroeg. Zo vertelde een vriendin dat ze weer was gaan roken, ik ervoer toen heel sterk dat ik voor haar moest bidden. Gezien bidden geen natuurlijke neiging van mezelf is, zie ik dat echt als een moment dat de Heilige Geest tot mij sprak. We hebben toen voor haar gebeden en ze heeft vanaf die dag 3 jaar geen sigaret meer aangeraakt (helaas is ze daarna weer begonnen maar inmiddels is ze definitief gestopt).

Toen ik 23 jaar was, maakte ik de stap en besloot ik dat God heer en meester over mijn hele leven mocht zijn. Ik heb toen ook de stap genomen om me te laten dopen. Na de doop zouden ze ook bidden voor de vervulling met de Heilige Geest. Ik keek hier heel erg naar uit. Zoals ik zei, geloof ik dat we de Heilige Geest hebben, en zijn er momenten dat Hij spreekt maar ik dacht er moet meer zijn (bruisen). Er werd gebeden en er gebeurde niets bijzonders. Toen begon voor mij een zoektocht. Hoe weet je of je vervuld bent met de Heilige Geest? Ik dacht, mensen die in tongen spreken zijn vervuld met de Heilige Geest maar je hoeft niet in tongen te spreken als je vervuld bent. Na een zoektocht van een aantal maanden raakte ik met mijn zwager aan de praat, die hier iets meer in thuis is. We zaten een avond te praten en ik begon moe te worden dus ik weet dat ik stilletje bad “Heer, als u nog iets wil met deze avond, laat het dan gebeuren. Anders ga ik liever naar bed”. Mijn zwager zei toen, zullen we bidden. Ik dacht “Yes, doen we dat en dan gaan we naar bed.” We brachten mijn verlangen om vervuld te worden met de Heilige Geest bij God en hij vroeg me mijn handen te openen. Op dat moment voelde ik allemaal tintelingen door mijn handen gaan en begon ik God te danken, waarna ik in tongen begon te spreken.

Ik had dit nog nooit meegemaakt, gezien of gehoord. Het was heel bijzonder. In de bijbel staat in Romeinen 8:16 “De Geest zelf verzekert onze geest dat wij Gods kinderen zijn” en ik weet dat deze tekst echt tot leven kwam. Ik heb nooit getwijfeld aan God. Maar ik dacht toen: “dus het is allemaal écht, écht waar”. Ik vergelijk het met een plas water. Je kan weten/ geloven dat het water nat is, maar als je er in springt dan ervaar je nog veel meer dat het water nat is. Zo was het met mij na de vervulling met de Heilige Geest. 

De volgende dag zat ik op de fiets naar de kerk. Ik dacht, wat als ik nou nog een keer in tongen zou willen spreken? Hoe doe je dat? Ik deed mijn mond open en begon weer in tongen te spreken. Vanaf  dat moment was het iets dat net zo is als Engels spreken. Zoals je kan kiezen om in Engels te spreken kan je er ook voor kiezen om in tongentaal te spreken.

Ik wist niet toen niet veel van tongentaal af en misschien geldt dat ook voor sommige van jullie maar het is geen taal is die je kan leren zoals Nederlands of Engels, maar het is een klanktaal die je spreekt door de Heilige Geest. Het doel van het spreken in togentaal is om tot God te bidden en Hem te eren als je er bijvoorbeeld zelf geen woorden meer voor hebt. Ook kan het als katalysator dienen van een gebed, bijvoorbeeld tijdens voorbede. Daarnaast heb je tongentaal in samenkomsten, dan is het de bedoeling dat er ook iemand is dit het kan uitleggen en heeft het een profetisch karakter, maar je kan het dus ook gebruiken in je persoonlijk gebedsleven.

De tongentaal is iets wat mij is overkomen in mijn zoektocht/ verlangen om vervuld te worden met de Heilige Geest. Maar ik ervaar ook wel een drempel om er over te spreken. Het lijkt soms of er een taboe op rust en je hoort er in onze kerk vrij weinig over. Dat is ook waarom vrij weinig mensen dit verhaal kennen, behalve als je dan de Alpha gevolgd hebt :). Maar het is ook één van de gaven van de Geest en Paulus roept ons in 1 Korintiërs 14 op om ons uit te strekken naar de gaven van de Geest. Dus als je dit verlangen ook hebt, dan is het goed om hierover te spreken het bij God te brengen en ervoor te (laten) bidden.

– ——– —– ——-

En wat doe ik hier dan? Want ik heb deze gave niet. Juist daarvoor sta ik hier.

We hebben nu 2 keer de Alpha gedraaid. De eerste keer wist ik dat het weekeind er aan kwam en dat het over de Heilige Geest zou gaan. Tijdens de voorbereiding had ik alle filmpjes al bekeken, die we ook tijdens het weekeind zouden zien. Eén daarvan ging voor mijn gevoel vooral over de gave van het spreken in klanken.

En ik kan dat niet. Ik weet er niks van. Ik vind dat een beetje vreemd. Ik weet dat het in de bijbel staat, maar hoor er nooit wat over in de kerk. Dus met lood in mijn schoenen ging ik naar het weekeind. Ik was blij dat … en … die avond zouden leiden en dat zij er voor het gebed waren. Ik wist niet wat ik er mee moest en wilde er ver van blijven. Ik mocht er zijn voor de gene die wilde napraten.

Tijdens de avond viel het me weer op hoe in de film juist het spreken in klanken naar voren kwam en er ook gezegd werd dat het een van de eerste gaven is die christenen vaak krijgen. Geloof ik dan niet goed als ik het niet kan? Wat doe ik hier dan? Dat zijn dingen die in mijn hoofd rond gingen. En weer was ik blij dat ik dat stukje ministry gebed niet hoefde te doen. Ik mocht er zijn voor de anderen.

Een van de deelnemers was diep onder de indruk en tijdens ons gesprek gaf ze aan dat zij graag voor haar wilde laten bidden, maar dat ze dat niet alleen durfde. Tja, toen moest ik dus als nog. Allebei met een zakdoek, want emoties en spanning zaten al hoog, zijn wij naar … en … gegaan. Beide hebben verteld wat we kwamen doen en ook hoe spannend we dit vonden.

Tijdens het gebed voelde ik een rust in me neerdalen en merkte ik dat God me zei dat, hoe je ook gelooft, de klanktaal niet een must is, dat hoe ik ben ook goed is. De zakdoek was niet nodig en met de rust die het gaf kon ik de avond verder gaan. Een jaar later vond ik het dus al minder spannend om het weekeind in te gaan en viel het me op dat hetzelfde filmpje over veel meer soorten gaven sprak!

Door deze ervaringen hebben … en ik ervaren hoe mooi het is dat je in het geloof, met wat voor gave je ook hebt, je elkaar kan versterken maar ook dat je er met elkaar voor kan zorgen de verschillende kanten van het geloof te belichten.

Nee, ik kan nog steeds niet in tongen praten en weet ook niet of dat ooit zal gebeuren. Ja, ik heb er van geleerd dat we allemaal onderdeel zijn van Gods lichaam. Dat we als gemeente ook de leden nodig hebben met gaven die ons niet zo bekend zijn. Dat het goed is dat we ook over onderwerpen die ver van ons bed zijn mogen spreken. Dat we nieuwsgierig mogen zijn, elkaar daar vragen over mogen stellen maar vooral ook open mogen staan voor wat de Geest met ons wil en doet.

Het was fijn om juist daarom met … al twee keer Alpha te mogen doen. Ik vind het daarom gaaf dat hij zijn verhaal hier mag doen. Juist om als lichaam van Christus te weten hoe een ander lichaamsdeel werkt, en die functie ook in waarde weten te schatten en te weten dat mijn functie ook in waarde wordt geschat, ook al is die anders dan van ….

—— einde getuigenis twee gemeenteleden —–

Dank jullie wel. Dank de Heer voor de gaven die Hij geeft. Dank voor jullie trouw en inzet in het midden van zijn gemeente. En fijn dat jullie in alle eerlijkheid en openheid hierover willen vertellen.

Geheimtaal.
Is er bij ons een taboe als het gaat om bepaalde gaven van de Geest? Wij discussiëren wel eens over die gave. Van die houding merk je niets in 1 Korintiërs 12 en 14. Paulus sluit aan bij de situatie zoals die was en de bekendheid van de gave van klank- of tongentaal. Paulus zegt dat hij die gave zelf ook heeft (14:14). Paulus noemt het ‘geheimtaal’ waarbij – anders dan gewoon spreken – ‘je verstand niet meedoet’. Hij geeft er instructies voor met het oog op de samenkomst (lees dat hoofdstuk vooral eens helemaal door).

Net als bij Efeze 4 is het van belang om ook bij 1 Korintiërs 14 te zien hoe de situatie toen was. Korinte was een havenstad met veel culturen, talen en religies met allerlei soorten bijzonderheden. En dan komt ‘de Weg’, de mensen van Jezus, als nieuwkomer. Hoe positioneer je je? Hoe maak je de Heer bekend? Paulus heeft het over de klank- of tongentaal en over de gave van profetie. Het punt is dat in die publieke christelijke samenkomsten voor iedereen – ook voor de buitenstaander die toevallig of uit nieuwsgierigheid op bezoek komt – het evangelie helder moet zijn. Dat het anders gaat zoals men het kende van het religieuze centrum om de hoek. Dat de gaven allemaal dat ene doel hebben; Jezus bekend maken. Met het oog daarop geeft Paulus instructies en roept hij de gemeenteleden op om te streven naar de gaven van de Geest.

Klank- of tongentaal is een mooie gave. Noem het een engelentaal. Een bijzondere, ‘grenzeloze’ taal om God te loven. Net zoals geliefden onderling wel eens woorden hebben of een manier van spreken die een ander niet begrijpt. God weet het. Dank de Heer voor deze gave. Dank de Heer voor iedere gave. Laat de Geest ons leven vervullen. Laat het huis van de wereld vol zijn van zijn glorie.

Liefde.
Dank voor jouw getuigenis …. Dank voor de gaven die God aan jou geeft en dat je die steeds inzet. Jullie maken niet de fout die de Korintiërs maakten. Paulus moet fors corrigeren omdat die gelovigen zich lieten voorstaan op hun gaven (de oude mens in hen). Hoor mij eens in tongen spreken. Kijk mij eens een wonder doen. Zie mij eens een profetie uitspreken. Een van de mooiste hoofdstukken uit de Bijbel is 1 Korintiërs 13. Niet toevallig tussen hoofdstuk 12 en 14 in. Hoe mooi het hoofdstuk ook is; het is een kritisch hoofdstuk. Zonder liefde ben je niks – hoeveel gaven je ook krijgt. Bij jullie en jullie gezinnen zet liefde en dienstbaarheid juist de toon. Dank de Heer.

Genezing.
Dan nog over de gaven van wonderen en genezing. Kan ik daarvoor ook iemand naar voren vragen? Of zeg je: wonderen gebeuren misschien wel maar ver weg; in missielanden? Maar Nederland is een missiegebied! Als ik denk aan onze gemeente dan denk ik zeker ook aan de gave van genezing. We hebben in de afgelopen jaren heel wat ingrijpende situaties van ziekte meegemaakt. Steeds hebben we de Heer volhardend gebeden. Veel gemeenteleden hebben gebeden. We hebben hierheen verhoring gekregen van de Heer. Is dat vanwege wie we samen zijn? Onze saamhorigheid en sterke onderlinge betrokkenheid? Of heeft iemand of meerdere leden in het bijzonder gaven van genezing? Hoe zit dit? Kijk; die Korintiërs gingen in de fout door zelf te willen shinen met de van de Geest gekregen gaven. De andere kant op, te bescheiden zijn, hoeft ook niet. De ‘gouden regel’ is: de Geest deelt uit zoals en aan wie Hij wil. Het is goed om te weten, met het oog op de opbouw van de gemeente, welke gaven er zijn.

Laat je vervullen met de Geest.
Gemeente, steef naar de gaven van de Geest. Misschien heb je daarvoor net als … wel een stap nodig. Of moet je eerst nog wat troep in je leven opruimen. Of heb je nieuwe toewijding nodig. In onze gemeente hebben we veel om God voor te danken. Er zijn ook gebieden waarop het stroef lijkt te gaan of te worden. Als je lid bent van je gemeente weet je waar ik het over heb. Hebben we meer toewijding nodig, vervulling door de Geest?

Pinksteren betekent dat God in ons woont (Efeze 2:22).[ii] Pinksteren betekent evengoed de opdracht: laat je vervullen met de Geest (Efeze 5:18). Verwacht die Geest. Aanbid de Geest. En leef zo tot een zegen voor de mensen om je heen.

---

[i] Zie inleiding prekenserie Galaten.
[ii] Zie korte overdenking over o.a. Efeze 2:22.

Voorbeeldliturgie

Votum en groet als volgt

Voorganger: Onze hulp is in de naam van de Heer
Gemeente: Die hemel en aarde gemaakt heeft
Voorganger: Die trouw houdt tot in eeuwigheid
Gemeente: en niet laat varen het werk van zijn handen

Groet (predikant)
Amen (allen)

GK 132:1a, 2m, 3v, 4m, 5v en 6a Dank U voor deze nieuwe morgen

Leven door Jezus’ Geest (delen Galaten 5)
LB 841: 1 en 2 Wat zijn de goede vruchten

Gebed

Kinderen naar voren
Ho, stop OTH 511
Kinderen naar kring

Schriftlezing Efeze 4:7-12 Aan ieder van ons….  en 1 Korintiërs 12:1-11 Over de gaven van de Geest…
Opwekking 391 Welkom Heilige Geest, waai over ons

Verkondiging
GK 167: 1 tm 3 Samen in de naam van Jezus (het is de Geest die ons doet zeggen…)

Geloofsbelijdenis Nicea (hardop samen uitspreken)

Dankgebed en voorbede

Collecte

Opw. 44 Geprezen zij de Heer

LB 415: 1 en 2 Zegen ons
Zegen
LB 415:3 Amen, amen

Verdere ontmoeting

==== einde ====