God bewijzen? De (on)zin van geloofsverdediging. Gesprek Waterpleinkerk Rotterdam

Zijn er argumenten voor het bestaan van God? Is het zinnig om je geloof te verdedigen? Een gesprek over apologetiek, geloof en Jezus’ kerk.

  1. Start bij jezelf. Ongetwijfeld is je wel eens gevraagd waarom je gelooft. Wat was/is je reactie?
  • Getuig je, gebruik je argumenten (welke?), klap je dicht of reageer je anders?
  • Ben je hierin in de loop van de tijd veranderd of juist niet?
  1. Apologetiek is de verdediging van het Continue reading

Verdedig je geloof. Apologetiek als teken van hoop. Artikel in OnderWeg

Welke plek heeft apologetiek onder christenen? Is het – in een tijd van Godsverberging – ‘fluiten in het donker’ (Bram van de Beek)? Of is apologetiek nodig omdat telkens minder mensen geloven? Een verkenning in het blad OnderWeg (NGK/GKv).

In 2018 bleek dat de meeste Nederlanders niet in God geloven. Gestage ontkerkelijking eist onverbiddelijk haar tol. Omdat christenen een minderheid vormen, hebben zij zich uit te leggen; waarom geloof je en in wie? Het is dan ook niet vreemd dat er steeds meer aandacht voor apologetiek is. In dit artikel sta ik stil bij het onderwerp apologetiek, de verdediging van het geloof. Vooral op een aspect wil ik ingaan. Dat is de vraag naar de plek van apologetiek onder christenen. Hier zit namelijk ruis op de lijn.

Ontwikkeling
Aan de ene kant ontwikkelt apologetiek zich sterk. Het duidelijkst blijkt dat uit een reactie van een buitenstaander. De meest bekende atheïst van Nederland, Herman Philipse, spreekt onomwonden zijn bewondering uit voor Continue reading

Méér dan getuigen. Vrouwen op de eerste Paasdag en in de kerk van vandaag

Welke plek hebben (de gaven van) vrouwen in de kerk? Daarover is het laatste woord niet gesproken. De synode van de GKv krijgt bezwaarschriften en revisieverzoeken tegen het besluit om vrouwen in alle ambten te laten dienen. Binnen de CGK blijkt het onderwerp splijtend te werken. Paus Franciscus benoemde laatst een vrouw op een belangrijke functie. Wat is wijsheid? Wat leert de Geest ons in de Bijbel? Een bijdrage vanuit het Paasevangelie, het wonderlijks slot van het evangelie van Marcus.

1          Wat vertelt het Paasevangelie van Marcus?
Ik wil vanuit een ogenschijnlijk detail een bijdrage aan de discussie over de plek van (gaven van) vrouwen leveren.[i] In 2017/8 preekte ik zeventien keer uit het evangelie naar Marcus.[ii] Het mag bekend zijn dat dat evangelie een opmerkelijk slot heeft. Het zogenaamde eerste slot eindigt met het woord γάρ (want). Dit staat er:

Ze (de vrouwen) gingen naar buiten en vluchtten bij het graf vandaan, want ze waren bevangen door angst en schrik. Ze waren zo erg geschrokken dat ze tegen niemand iets zeiden’ (want wij waren bevreesd, Statenvertaling)
(Marcus 16:8)

Deze tekst heeft gelovigen nogal beziggehouden. Is dit wat je te zeggen hebt over Pasen? Niet echt een sterk slot van een evangelie, zo lijkt het. Wie een overtuigend verhaal wil neerzetten, zou spreken van de Opgestane. Die is hier niet te bekennen. Alleen een stel vrouwen. Ze zijn totaal van de kaart. Ze rennen bij het graf vandaan. De verkeerde kant op! En ze rennen zwijgend weg. Een ‘zwijgtekst’ (1 Timoteüs 2:11 en 12) avant la lettre.

Ik ben vanuit een lange serie preken over Marcus anders tegen deze tekst gaan aankijken. En dat raakt aan de vraag welke positie God geeft aan in Jezus gelovige vrouwen. Noem het een bijvangst van de serie Continue reading

De relevantie van de Dordtse Leerregels. Artikel OnderWeg

Onderstaand artikel verscheen in OnderWeg (30 maart). Het blad heeft drie verschillende thema-artikelen over uitverkiezing. Neem een (gratis) proefabonnement om alles te lezen.

Wat is de achtergrond van de Dordtse Leerregels, waar gaan ze over, wat is hun functie en  zijn ze ook vandaag  nog relevant? Een ontdekkingstocht over de vraag of de Leerregels terecht of onterecht op grote afstand van ons staan.[i]

Je staat er nooit bij stil dat je heipalen onder je huis hebt staan. Daar zijn die palen ook niet voor bedoeld. Heipalen hebben de functie je huis stevig te laten staan. Zodat jij je leven kunt leiden. De Dordtse Leerregels kun je vergelijken met een heipaal en een woning. De Leerregels komen tot op grote diepte. Ze gaan over Gods eeuwige liefde voor zondaren (hoofdstuk 1, artikel 1 en 2, hierna steeds 1.1 en 1.2) en over Gods besluit tot verkiezing en verwerping (1.7). Als je daarover nadenkt, staat je verstand stil. Je beseft dat God niet is zoals jij. Hij kent ieder mens. Hij overziet heel de geschiedenis. Hoofdstuk 1 van de Leerregels eindigen dan ook met aanbidding van Gods eindeloze grootheid, goedheid en rechtvaardigheid (1.18; Romeinen 11:33-36). Tegelijk gaan de Leerregels over ons leven van elke dag. Ons ‘huis’ zogezegd. De Leerregels zeggen dat God het goede nieuws van Jezus aan iedereen bekend wil maken en dat jij voor Hem leeft (2.5). God neemt jou en jouw reactie op zijn evangelie volstrekt serieus (2.6). Juist deze eindeloos grote God wil echt in jou leven en werken. Mensen zijn immers ‘geen stokken en blokken’ (3 en 4.16). Tegelijk laten de Leerregels het geheim een geheim. Hoe Gods keuze en onze keuze zich precies verhouden, is namelijk niet rond te krijgen.

Onbemind
Dit zijn mooie woorden over de Leerregels, toch zijn ze vandaag onbemind. Hiervoor zijn verschillende oorzaken aan te wijzen.

Allereerst een kerkelijke. Veel gelovigen Continue reading

Jezus doorbreekt de cultuurstrijd. Beter kijken naar de achtergrond van de NashvilleVerklaring

Onderstaand artikel is van Maarten Verkerk (bijzonder hoogleraar christelijke filosofie aan de Universiteit Maastricht), Nienke Verkerk-Vegter (psychologe) en mij. Het is verschenen in OnderWeg (NGK/GKv). Het artikel bespreekt de achtergronden van de NashvilleVerklaring en concludeert dat de storm van die Verklaring helaas niet aan Gereformeerde Kerken voorbij gaat.

Jezus doorbreekt de cultuurstrijd

De storm over de Nashvilleverklaring lijkt grotendeels geluwd. De initiatiefnemers kregen veel kritiek uit de kerken en de samenleving. Deze kritiek richtte zich voornamelijk op de visie op homoseksualiteit. Het is opvallend dat er weinig aandacht gegeven is aan de achtergronden van deze verklaring. Wie dat wel doet, merkt dat de Nashvilleverklaring nog meer vragen oproept dan ze nu al doet.

Maxim Februari stelt in zijn column in NRC Handelsblad (7 januari 2019) dat de Nashvilleverklaring eigenlijk over man-zijn en vrouw-zijn gaat, maar dat iedereen het veiligheidshalve over seks en homoseksualiteit heeft. Met deze opmerking stelt Februari het vizier op scherp. Want makkelijk kun je denken dat deze verklaring alleen dat deel van de christenen aangaat dat worstelt met Continue reading

De discussie over doopvragen is een teken van secularisatie

In de Vrijgemaakte kerk is er discussie over doopvragen. Hoe spreek je over zonde, wonden, tekorten en/of het kwaad als de heilige doop wordt bediend? Wat te zeggen als je verschijnt voor de heilige God om nieuwgeboren te worden (Titus 3:5)? Alleen al omdat doop en avondmaal sacramenten zijn, is een discussie over doopvragen fundamenteel. ‘Symbolen worden tot cymbalen in het uur van de dood’ (Achterberg). Waar gaat het om bij de doop? We bidden of de dopeling Continue reading

Roeping van de kerk in een bijna postkerkelijke samenleving

Postkerkelijk mag onze samenleving nog niet heten, maar de secularisatie gaat wel heel snel (SCP, 19 december 2018). Degenen die wel geloven vormen een bont gezelschap. Hoe heeft de kerk zich in deze postchristelijke, bijna postkerkelijke en multireligieuze context op te stellen?

De Haagse Bethelkapel verleende enkele maanden kerkasiel aan het Armeense gezin Tamrazyan. Een estafettedienst verhinderde de uitzetting van dit uitgeprocedeerde gezin. Op deze manier heeft de kerk bijdragen aan de politieke draai inzake het kinderpardon. Ik zie die draai als gebedsverhoring. Dan kunnen we nu, met het oog op de toekomst, ook terugkijken. Want in het geboden kerkasiel komen veel aspecten samen die relevant zijn voor de vraagstelling van dit artikel.

Godsdienstvrijheid
De discussie over het kerkasiel verliep nogal tam. Bijbelteksten als Romeinen 13 en Matteüs 25 werden genoemd. De vraag werd gesteld in hoeverre je een estafettedienst mag inzetten voor een goed doel. Het gaat dan over de overheid, de kerk en hun relatie. Maar zet het geheel van deze discussie nu eens in de context van Continue reading