De Nederlandse kerk is nog teveel bezig met aardse, politieke macht

In de Nederlandse setting zijn kerk en politiek nauw verweven geweest. Met het oog op het getuigenis van de kerk is het nodig dat kerken daar verandering in aanbrengen.

Op 29 mei komen verleden en heden van de Nederlandse kerk samen. In Dordrecht wordt de herdenkingsperiode Dordtse Synode 1618/9 afgesloten.[i] Maar waar de 17de-eeuwse synode voor een breuk in de kerk zorgde, zullen kerken en geloofsgemeenschappen op 29 mei een Verklaring van Verbondenheid ondertekenen. Ik ben blij met deze onderlinge verbondenheid.[ii] Als minderheid hebben kerkmensen elkaar nodig. Maar er is ook werk aan de winkel. Als kerken zich toekomstgericht willen opstellen, is het van belang dat zij zich bezinnen op hun relatie met aardse, politieke macht. Wie kijkt naar het verleden ziet dat kerk en staat Continue reading

De volharding der heiligen. Inleiding over Dordtse Leerregels hoofdstuk 5

Inleiding in een cyclus van vier avonden over de jubilerende Dordtse Leerregels. Georganiseerd door het Klein Convent, bedoeld voor leden van die kerken en andere belangstellenden. Zie op Ode aan de synode voor het program. De liturgie van de bijeenkomst staat onderaan de toespraak.

Broeders en zusters in onze Heer Jezus Christus

1         Volharding in postchristelijk en postkerkelijk Nederland.
Hoe anders is onze samenleving in vergelijking met de samenleving waarin de kerk samenkwam in de synode van Dordrecht (1618/9). Een voorbeeld. Vorig jaar vond de boekpresentatie plaats van Ongelooflijk. Over de verrassende comeback van religie van Yvonne Zonderop. Religie is in. Geloven ‘mag’ weer in Nederland. Het dogmatische verzet waarin men zich afzet tegen een dominant christendom is voorbij. Cijfers laten zien dat telkens minder mensen in God geloven. De groep die gelooft vormt een bont gezelschap. Typerend voor het geestelijke klimaat in ons land vond ik deze opmerkingen rondom de boekpresentatie van Ongelooflijk: ‘religie is van niemand’ en ‘de rol van de kerken is uitgespeeld.’[i] Nog aan het eind van het vorig jaar sprak het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) van Nederland als een bijna Continue reading

De relevantie van de Dordtse Leerregels. Artikel OnderWeg

Onderstaand artikel verscheen in OnderWeg (30 maart). Het blad heeft drie verschillende thema-artikelen over uitverkiezing. Neem een (gratis) proefabonnement om alles te lezen.

Wat is de achtergrond van de Dordtse Leerregels, waar gaan ze over, wat is hun functie en  zijn ze ook vandaag  nog relevant? Een ontdekkingstocht over de vraag of de Leerregels terecht of onterecht op grote afstand van ons staan.[i]

Je staat er nooit bij stil dat je heipalen onder je huis hebt staan. Daar zijn die palen ook niet voor bedoeld. Heipalen hebben de functie je huis stevig te laten staan. Zodat jij je leven kunt leiden. De Dordtse Leerregels kun je vergelijken met een heipaal en een woning. De Leerregels komen tot op grote diepte. Ze gaan over Gods eeuwige liefde voor zondaren (hoofdstuk 1, artikel 1 en 2, hierna steeds 1.1 en 1.2) en over Gods besluit tot verkiezing en verwerping (1.7). Als je daarover nadenkt, staat je verstand stil. Je beseft dat God niet is zoals jij. Hij kent ieder mens. Hij overziet heel de geschiedenis. Hoofdstuk 1 van de Leerregels eindigen dan ook met aanbidding van Gods eindeloze grootheid, goedheid en rechtvaardigheid (1.18; Romeinen 11:33-36). Tegelijk gaan de Leerregels over ons leven van elke dag. Ons ‘huis’ zogezegd. De Leerregels zeggen dat God het goede nieuws van Jezus aan iedereen bekend wil maken en dat jij voor Hem leeft (2.5). God neemt jou en jouw reactie op zijn evangelie volstrekt serieus (2.6). Juist deze eindeloos grote God wil echt in jou leven en werken. Mensen zijn immers ‘geen stokken en blokken’ (3 en 4.16). Tegelijk laten de Leerregels het geheim een geheim. Hoe Gods keuze en onze keuze zich precies verhouden, is namelijk niet rond te krijgen.

Onbemind
Dit zijn mooie woorden over de Leerregels, toch zijn ze vandaag onbemind. Hiervoor zijn verschillende oorzaken aan te wijzen.

Allereerst een kerkelijke. Veel gelovigen Continue reading

Evenwichtige afvaardiging voor een goede synode. Artikel Nederlands Dagblad

Ook de komende synode van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt is bepalend voor de koers van deze kerken. Daarom komt de afvaardiging naar de synode, begin 2020, erop aan.

Begin 2020 is er weer een synode van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKv). De vorige synode (Meppel-2017) werd historisch genoemd vanwege besluiten over de vrouwelijke ambtsdrager en het fusieproces met de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK). Toch is de aanstaande synode (Goes 2020) minstens even belangrijk.

Beide onderwerpen komen namelijk terug. De fusie tussen de NGK en GKv is het hoofdonderwerp. Maar ook de bezwaren tegen de besluiten over de vrouwelijke ambtsdrager liggen op tafel. Wordt de ingeslagen koers bestendigd of komt de synode terug van bepaalde besluiten?

Ligging
Sommigen maken zich grote zorgen over de koers van de kerk. Uit hun kring klinkt weleens het geluid dat de komende synode de laatste mogelijkheid is om de koers van de kerken te Continue reading

Wordt de synode van Goes (2020) een goede synode voor de GKv en NGK? Het belang van afvaardiging naar de synode

Januari 2020 start er DV weer een synode van de GKv. Goes is de samenroepende kerk. Bij maar weinig kerkleden lééft de synode. Voor ambtsdragers is dat soms amper anders. Toch is de synode van belang. Die van Goes 2020 zeker. Want op die synode komen verleden en toekomst van de GKv samen. Het hoofdonderwerp is de hereniging van de NGK en de GKv. Maar ook bezwaren ten opzichte van de besluiten van de vorige synode (Meppel 2017) inzake vrouw en ambt komen op tafel. Inhoudelijk hebben deze twee onderwerpen met elkaar te maken.

‘Laatste kans op koerswijziging GKv’
Lukt het om er een goede synode van te maken? Dat is een spannende vraag. Er zijn immers verschillende stromingen in de kerken. Laat ik de uitersten eruit nemen. Sommige kerkleden en ambtsdragers (ouderlingen en predikanten) maken zich zorgen over de koers van de kerken. Soms hoor ik van hen dat zij de komende synode als de laatste mogelijkheid zien om de koers van de kerken te wijzigen. Als dat je overtuiging is, heb je een behoorlijke drive richting de synode. Andere kerkleden Continue reading

De discussie over doopvragen is een teken van secularisatie

In de Vrijgemaakte kerk is er discussie over doopvragen. Hoe spreek je over zonde, wonden, tekorten en/of het kwaad als de heilige doop wordt bediend? Wat te zeggen als je verschijnt voor de heilige God om nieuwgeboren te worden (Titus 3:5)? Alleen al omdat doop en avondmaal sacramenten zijn, is een discussie over doopvragen fundamenteel. ‘Symbolen worden tot cymbalen in het uur van de dood’ (Achterberg). Waar gaat het om bij de doop? We bidden of de dopeling Continue reading

Roeping van de kerk in een bijna postkerkelijke samenleving

Postkerkelijk mag onze samenleving nog niet heten, maar de secularisatie gaat wel heel snel (SCP, 19 december 2018). Degenen die wel geloven vormen een bont gezelschap. Hoe heeft de kerk zich in deze postchristelijke, bijna postkerkelijke en multireligieuze context op te stellen?

De Haagse Bethelkapel verleende enkele maanden kerkasiel aan het Armeense gezin Tamrazyan. Een estafettedienst verhinderde de uitzetting van dit uitgeprocedeerde gezin. Op deze manier heeft de kerk bijdragen aan de politieke draai inzake het kinderpardon. Ik zie die draai als gebedsverhoring. Dan kunnen we nu, met het oog op de toekomst, ook terugkijken. Want in het geboden kerkasiel komen veel aspecten samen die relevant zijn voor de vraagstelling van dit artikel.

Godsdienstvrijheid
De discussie over het kerkasiel verliep nogal tam. Bijbelteksten als Romeinen 13 en Matteüs 25 werden genoemd. De vraag werd gesteld in hoeverre je een estafettedienst mag inzetten voor een goed doel. Het gaat dan over de overheid, de kerk en hun relatie. Maar zet het geheel van deze discussie nu eens in de context van Continue reading