Gavengericht dienen. Preek 1 Korintiërs 1:1-20 jaarthema 2025/2026

We gaan van start met ons jaarthema Gavengericht dienen. Dat doen we vanuit de viering van het heilig avondmaal. Paulus spreekt over geestelijke zaken, gaven van de Geest en het lichaam van Christus. Wat betekent dat?

Gemeente van de Heer

Activistisch geloof?
‘Bij het thema gavengericht dienen heb ik altijd het idee dat ik zoveel moet doen’, zo zei iemand laatst tegen me. Het zette me aan het denken. Herken je dat? Is activisme een gevaar in onze gemeente? Handen uit de mouwen. Iedereen doet iets. Wat draag jij bij? En u? Turven. Meten.

Het is goed en nodig om ons jaarthema Gavengericht dienen te beginnen vanuit de Bijbel. We hebben 1 Korintiërs 12 gelezen over Christus en zijn lichaam, de gemeente. Over de gaven die de Geest geeft. Dit stukje zet de toon. Is Paulus activistisch? ‘Aan de slag, mensen!’ Is het stukje nonchalant; ‘zie maar of je iets kunt betekenen maar let er vooral op dat je ruimte houdt voor jezelf?’

Vaak wordt 1 Korintiërs 12 uit de kast gehaald om te zien hoe een gemeente functioneert vanwege alles wat de Geest geeft. Dat is op zich prima. Als je maar helder hebt dat dat niet de kern is. Vorige week hebben we ook naar Paulus’ brief aan de Korintiërs geluisterd.[i] Paulus waarschuwt voor een verkeerde mentaliteit. Voor partijschappen (Apollos, Paulus). Hij wijst op het fundament, Jezus. Vertrouw Jezus en volg hem. Dat is het goede spoor.

Eenheid in Jezus.
In 1 Korintiërs 12 gaat het net zo. De gemeente vraagt Paulus advies met betrekking tot geestelijke zaken (1 Korintiërs 12:1. Het woord ‘gaven’ is er – op zich om goede redenen – in dit vers bij ‘gesmokkeld’ in de vertalingen). Ook hier heeft Paulus te corrigeren. De geestelijke houding van de gemeente is niet goed. Wat de precieze achtergrond is weten we niet. Het kan zijn dat er een tegenstelling was tussen ‘gewone’ christenen en zij die geestelijk bezig waren. Bijzondere dingen konden doen. De turbo/geest erop hadden. Ook dan krijg je partijen (net zoals in 1 Korintiërs 3) en komt de eenheid die Jezus geeft en vraagt onder druk te staan. Het onderwerp is anders maar de strekking is gelijk.

Zo krijg je zicht op 1 Korintiërs 12. De kern van dit stukje is:

Een lichaam is een eenheid die uit vele delen bestaat; ondanks hun veelheid vormen al die delen één lichaam. Zo is het ook met de Christus.[ii]

Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden; of we nu Joden zijn of Grieken, slaven of vrije mensen[iii], we zijn allen van één Geest doordrenkt
(1 Korintiërs 12:12 en 13).

Zie je? Één. Één. Één. Daar gaat het om. Zoals we straks voorafgaand aan het avondmaal uit 1 Korintiërs 11 lezen. Daar gaat het erom dat de gemeente bestaat uit diverse sociale rangen/standen – heel normaal voor toen – maar dat ze hebben te leren dat ze gelijk zijn omdat ze eten van het ene brood (avondmaalsformulier). Een eenheid die bestaat uit wat je in Jezus krijgt en wie je samen in hem bent.

Geheim van het geloof.
De vraag is waarom die eenheid zo benadrukt wordt. Is dat omdat eenheid leuk is, overzichtelijk is en makkelijk werkt? Of wil je je onderscheiden van de maatschappij om je heen waarin verschillen er wel toe doen? Luister beter. Dit gaat over de kern van het geloof. En daarom loopt dit thema als een rode draad door deze brief heen. De kern van het geloof zoals Paulus dat tastend omschrijft met betrekking tot de Ene (Deuteronomium 6:4), de Heilige van Israël:

Één Geest… één Heer (Jezus)… één God
(1 Korintiërs 12:4-6).

Gods verlossingswerk – ja wie Hij is – wordt zichtbaar in zijn schepping, in de gemeente. Dat punt is aan de orde. En daarom is Paulus ook zo scherp. Dit gaat verder dan praktische aanwijzingen of tip en tricks voor de inzet van je gaven. 1 Korintiërs 12 is van belang voor de kerk van Jezus van alle tijden. Altijd weer ligt het gevaar op de loer dat mensen (on)bewust hun eigen orde aanbrengen:

  • O.k. je bent christen maar wat doe je allemaal voor Jezus/de kerk?
  • O.k. je bent gedoopt maar ben je ook gedoopt in de Geest?
  • O.k. je bent christen maar spreek je ook in tongen?
  • O.k. je bent christen maar heb je het goede standpunt over LHBTQ+?
  • O.k. je bent christen maar…

Enzovoort. Enzovoort. Paulus ontmaskert dit denken. Het is heidens denken (1 Korintiërs 12:2). Het evangelie vertelt iets anders. Het evangelie is dat de Heer van de heerlijkheid (‘de HEER’) is gekruisigd en opgestaan (1 Korintiërs 2:8, 1 Korintiërs 15:3&4). Het evangelie is dat er in Jezus een nieuwe mens(heid) ontstaat. Dat de heerlijkheid van de Drie-Ene God zichtbaar wordt door de eenheid in de gemeente en de de diverse gaven. Zo komt God tot zijn doel.

Vertrouw Jezus.
Gemeente, we starten met ons jaarthema Gavengericht dienen. Jezus vertrouwen en zijn pad gaan. Dat gaat met vallen en opstaan. Maar laten we blijven kijken naar wie Jezus is en wat hij doet. Hoe werkt dit dan? Laat ik een voorbeeld geven uit onze gemeente. ………………… (voor de gemeente). Zie je? Wat hebben we gedaan? Niks. Ja gewoon; kerk-van-Jezus-zijn. Wat krijgen we? Precies wat we nodig hebben. Zo gaat het ook voor jou en mij. Ik hoop op een gezegend kerkelijk seizoen en een mooie uitwerking van ons jaarthema.


[i] Zie preek De bouwplaats van de Maker. Preek 1 Korintiërs 3.
[ii] De woorden ‘het lichaam’ passen hier vanzelfsprekend bij maar staan er niet. Het gaat om ‘de Christus’. Te denken is aan Efeze 4:12 en 13 waarin het gaat om ‘het lichaam van Christus’, ‘de volmaakte/volwassen mens’ en ‘Christus’.
[iii] In Galaten staat hier ook ‘mannen of vrouwen’. Opvallend genoeg ontbreekt dat hier, net als in Kolossenzen 3:11. Als je Galaten vroeg dateert (dat lijkt mij aannemelijk, zie korte inleiding prekenserie Galatenbrief over de dateringskwestie Galaten) roept dit de vraag op of het ‘mannen en vrouwen’ misschien te explosief was voor die tijd (maar het staat er wel en heeft ook doorgewerkt). Zie ook Ontluikend christendom (2021) van Daniël de Waele (pg. 32/33).

Liturgie

Welkom en afkondigingen kerkenraad

Votum en groet (Sela)
GK 171 Wees Stil

Kinderen naar voren
Ho Stop! Hemelhoog 302
Kinderen naar kring

Jeugdwerk (jeugdouderling)
Mag ik jou tot zegen zijn (Sela)
Gebed

1 Korintiërs 12:1-20 Over de gaven…
Verkondiging van het evangelie
GK 167 alle verzen Samen in de naam van Jezus (canon) 

Gavengericht dienen (gemeentelid)

1 Korintiërs 11:23-26 (voorbereiding heilig avondmaal. Predikant leest. Hoeft niet gebeamd).

Tijdens de gaande viering, zingen we:
Ik geloof opw. 347 (belijdenis)
Bless the Lord my Soul (Engels, Nederlands, Engels).
DNP Psalm 96 alle verzen.

Dankgebed en voorbede

Collecte

Opw. 733 Tienduizend redenen

Zegen
Amen

Verdere ontmoeting 

== einde ==

Plaats een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.