Gemeente van de Heer

Kampioen
Het is de afgelopen jaren een paar keer gebeurd dat een wielrenner met grote overmacht een wedstrijd won. Hij of zij begint in de laatste kilometer al te genieten. De vuist te ballen. En dan vlak voor de finish in de remmen knijpen. Afstappen. Je fiets optillen. En zo juichend over de streep komen. Een demonstratie van pure overwinningsmacht. De overwinningspremie deelt de kampioen met zijn/haar team. Iedereen blij en vol lof over de kampioen.

Efeze 4 beschrijft Jezus als zo’n overwinnaar. Paulus gebruikt triomflied Psalm 68 om Jezus’ overwinning te laten zien. Jezus is ten hemel gevaren en deelt zijn overwinningsbuit uit (Efeze 4:8). Zo wordt alles vol van zijn glorie (Efeze 4:10).

We hebben de afgelopen weken naar Efeze 4 geluisterd[i] en doen dat vandaag (voorlopig) voor het laatst. Nu specifiek vanuit Jezus’ overwinning en het daarbij horende doel om alles met zijn aanwezigheid te vullen.

Perspectief
Jezus’ overwinning werpt bijzonder licht op waar we in de afgelopen weken mee bezig zijn geweest:

• De Week van gebed laat je erbij stilstaan dat hij Heer is van allen. Je kunt Jezus niet opsluiten in je eigen kerk of traditie. Samen met andere christenen bid je ‘Onze Vader’.
• Bij de dienst over LHB en bij het avondmaal gaat het over de eenheid van de gemeente en ook over onze volwassenheid (groei). We zijn geen (kleine) kinderen die leven bij de regel ‘dit mag wel’ en ‘dat mag niet’. Jezus deelt zijn overwinningsbuit uit en dat is goed voor iedereen. In vrijheid die meekomt met het kind-zijn van God mag je als gemeente bedenken wat goed is en wat de opbouw van de gemeente dient.

Jezus is Heer. Hij triomfeert over alle krachten en machten. In hoofdstuk 1 van Efeze gaat het al uitgebreid over deze realiteit (Efeze 1:20-23).[ii] Paulus zegt daar dat de macht die werkzaam is in de opgestane en ten hemel gevaren Heer ook werkzaam is voor ons (Efeze 1:19). Onvoorstelbaar. Dat komt terug in hoofdstuk 4 van Efeze in het deel dat wij lazen. Jezus vervult alles met zijn glorie.

Laat dit tot je doordringen. Vandaag doen christenen wel eens hun best om te laten zien dat het geloof ‘nog steeds’ relevant is. Want ja, gelovigen vormen een minderheid. En dan ga je haast automatisch je best doen om het goede van je geloof te laten zien. Efeze 1 denkt niet op die manier. De ‘brief van de bruid’ laat zien waar de (aantrekkings)kracht van het geloof ligt. In Jezus die alles aan zich onderworpen heeft. Dat is goed nieuws voor iedereen. Zet hem centraal en leef zo tot een zegen voor wie God op jouw pad plaatst.

Heer van alles
De vraag is wat Efeze 4 precies in gedachten heeft als het gaat om de gaven van Jezus (Efeze 4:7). Dit is voor ons jaarthema ‘Gavengericht dienen’ een interessant punt.

Efeze heeft het in dit verband over het neerdalen en opstijgen van Jezus. Bij het ‘neerdalen’ van Jezus denkt de NBV21, net als de BGT, blijkbaar aan de menswording van Gods zoon. De NBV21 vertaalt zo:

‘Hij steeg op’ – wat betekent dat anders dan dat Hij ook is afgedaald naar wat lager ligt, naar de aarde?
(Efeze 4:9 NBV21)

De Statenvertaling is nauwkeuriger en zegt dat het gaat om de ‘nedersten delen der aarde’. Dat zegt jou en mij niet zoveel want voor ons is de aarde de aarde. Maar het Nieuwe Testament heeft een meer veelzijdig wereldbeeld (cf. 1 Petrus 3:19 e.a.). Het dodenrijk vormt daarin het diepst gelegen punt. Wordt dat hier bedoeld met dat ‘nederste’ deel? En, andersom, heeft de Bijbel het niet altijd zonder meer over ‘de hemel’. Evengoed gaat het bijvoorbeeld over ‘hemelse gewesten’ of ‘hemelsferen’ (Efeze 1:20 en 6:12), een ‘derde hemel’ (2 Korintiërs 12:2) en zelfs ‘boven de hemelsferen’ (Efeze 4:10, cf. 1 Koningen 8:27).

Wat heb je je bij dit bonte geheel voor te stellen? Dat is een onderwerp op zich. Wel is duidelijk dat de Bijbel veel meer lagen en schakeringen kent dan wij als we – een beetje plat – spreken van ‘de hemel en de aarde’ (punt). Kijk, wij hebben het in onze taal/cultuur wel eens over ‘de zevende hemel’. Maar dat blijkt dan een café of restaurant te zijn waar je lekker bier of een goede lunchkaart hebt. Dat gaat gewoon over onze maag. Ook belangrijkrijk, natuurlijk. In de Bijbel gaat het bij dit soort zaken over hoe je leeft en hoe het leven met God eruit ziet (en ja, dat gaat ook over eten en drinken).

Het punt van Efeze 4 is dat de lezers en hoorders van toen er iets hebben gehoord of kunnen horen dat ons makkelijk ontgaat. Jezus is gekomen om het rijk van ‘de sterke’ (tegenstander) binnen te gaan en te plunderen (Matteüs 12:29).[iii] Zoals Psalm 68 ermee eindigt dat alle koninkrijken Gods macht moeten erkennen en meedoen in aanbidding voor Hem zo gaat het in Efeze 4 over Jezus macht over alles en allen. Jezus is die kampioen die alles aan zijn zegekar bindt en ons laat delen in zijn overwinning.

Gavengericht
Gemeente, laten we deze reikwijdte van Efeze 4 niet vergeten bij ons jaarthema ‘Gavengericht dienen’. Twee keer eerder hebben we in de zondagse eredienst stilgestaan bij dit onderwerp. In 1 Korintiërs 12 gaat het over de veelsoortige gaven die de Geest geeft.[iv] En Petrus heeft het erover dat je je als een goede beheerder (econoom) van de aan jou toevertrouwde gaven opstelt (1 Petrus 4:10).[v] … noemde deze tekst vanmorgen bij zijn toespraak over wat het jaarthema voor onze gemeente betekent. Het opvallende is dat zowel 1 Korintiërs als ook 1 Petrus spreken over liefde als het motief voor de inzet van deze gaven.[vi] 

Efeze 4 voegt hier iets aan toe. Het gaat bij ons jaarthema ook over macht. Jezus laat in het uitdelen van zijn gaven zien dat hij Heer is. In die tijd was dat belangrijk omdat men van mening was dat de keizer het voor het zeggen had. Hoe kon je daar tegenop boksen? Kijk naar je Heer, zegt Efeze.

Vandaag is dat niet anders. Het thema macht weer helemaal terug. De wereld(politiek) gaat over machtsblokken. Hoe je bij een ander de duimschroeven aandraait door (economische) tarieven op te leggen. Hoe je laat zien dat jij de sterkste bent door het gebied van een ander binnen te vallen. Hoe je laat zien dat jij domineert door de basale levensvoorzieningen van je tegenstander onder vuur te nemen zodat hun dagelijks leven een hel wordt. En ook als je je niet met dit soort dingen inlaat; ieder heeft zo zijn eigen (subtiele) manieren om zichzelf te handhaven en een eigen territorium veilig te stellen. Dit is de taal van de wereld. De wereldse manier om je leven in stand te houden.

Lees dan Efeze 4. Een trendbreuk. Er is één Heer. Die is Heer van, boven, door en in allen (Efeze 4:6). En die geeft ieder een gave. Daarvoor had hij alles over. Hij daalde af – tot in de diepste krochten – om duidelijk te maken dat hij Heer is van alles en allen (Efeze 4:9, cf. Filippenzen 2:5-11). Laat zijn liefdesmacht zien. Zijn macht om lief te hebben, goed te doen en eerlijk te zijn. Volg hem en zet zijn aan jou gegeven gave in om de ander te dienen.

---

[i] Zie op mijn blog bij preken.
[ii] Zie Heb oog voor de macht die ertoe doet. Preek Hemelvaart 2021.
[iii] Zie preek Jezus blijkt de allersterkste te zijn. Preek Matteüs 12:22-37.
[iv] Zie preek 1 Korintiërs 12.
[v] Zie preek 1 Petrus 4:10.
[vi] Zie de preek over 1 Petrus 4:10 (vorige voetnoot).

Liturgie

Welkom

Votum (GK)
Groet
Amen (GK)

GK 133:1a, 2m, 3v 4 en 5a De dag gaat open

Gods leefregels (Exodus 20)
DNP Psalm 86:3 Groot bent U

Gebed

Kinderen naar voren
Heer U kent mij als geen ander OTH 501
Kinderen naar kring

Lezen Psalm 68:1-7 Voor de koorleider… 18-21 Met machtige wagens… en 35 en 36 Erken Gods macht…
Efeze 4:7-10 Aan ieder van ons…
GK Psalm 68:7 en 8 God zendt zijn machtig leger neer…
Verkondiging
GK 179a Geloofsbelijdenis (staande)

Dankgebed en voorbede

Collecte en kinderen komen terug

GK 147:1 en 4 Maak muziek voor God de Vader

Zegen
Amen (GK)

Verdere ontmoeting