Deze week bleek uit een onderzoek dat acht op de tien Nederlanders denkt ook prima zonder Jezus te kunnen leven. We waren gebleven bij Hosea 4. In dat hoofdstuk staat een opmerkelijke zin; God heeft het zo gehad met zijn mensen dat Hij het opgeeft. Wat betekent dit? Een voorbeeldliturgie staat onderaan de preektekst.

Gemeente van de Heer

1         Fanatiek.
Sommige mensen zijn fanatiek supporters van hun club. Als het goed gaat met hun club gebeurt er heel wat. Mensen juichen en klappen. Krijgen soms tranen in hun ogen. Sommige supporters kunnen echt in vervoering raken.

Heb jij zoiets? Iets waarvan je helemaal blij wordt. Iets wat je helemaal meeneemt? Je vakantieplannen? Je sport? Je werk? Een hobby? Je geloof?

Afgedwaalde priesters.
In Hosea 4 gaat het over mensen die ergens helemaal door in beslag genomen worden. Het gaat in dit hoofdstuk over de priesters die God heeft aangesteld. Priesters waren als het ware een levende reminder. Als je een priester ziet dan denk je gelijk aan God. Een priester herinnert je eraan dat God bestaat en dat je in zijn dienst staat. Dat je van Hem houdt. Dat je weet dat Hij je kent.

En de priesters uit Hosea 4 die gaan er ook echt helemaal voor. Ze zijn fanatieker dan de meest fanatieke supporter. Helemaal te gek. Er is een klein probleem. Ze gaan voor het verkeerde. Ze supporten God niet. De priesters

• zeggen die dingen die de mensen goed uitkomen zodat ze wat extra’s krijgen (Hosea 4:8).
• nemen Gods naam in de mond maar op zo’n manier dat ze er zelf op vooruit gaan (Hosea 4:15).
• doen mee met uitbundige godsdienstige feesten vol seks en drank (Hosea 4:14&18).

Bloedfanatiek, die gasten. Maar wie dienen ze? Gods herhaalde verwijt is dat ze Hem niet kennen en dienen. Jij (priester) wilde het volk niet met mij vertrouwd maken – zegt God (Hosea 4:6). God heeft het gehad met deze ‘nep-supporters’.

2         Wie of wat dien je?
Hosea 4 is een interessant hoofdstuk. Je moet even tussen de regels doorlezen. Want hoe het toen ging en hoe het nu gaat komt niet altijd overeen. Maar zie je wat het punt is van Hosea 4? Die fanatieke priesters laten dit zien:

• Een mens dient altijd iets of iemand.
• Een mens is een religieus wezen. Het zit, blijkbaar, diep in ons om open te staan voor ‘meer’; meer dan jezelf.
• Je bent een supporter van iets dat je bewondert – waar je voor wilt gaan.

De vraag is: wat is dat voor jou? Wie of wat dien je?

Spirit.
Kijk eens naar ons land. De meeste mensen zeggen dat ze niet in God geloven. Zijn mensen dus niet religieus? Kijk beter. Toen vorig jaar vlak bij ons in Ahoy het evenement That’s the Spirit werd georganiseerd waren de kaartjes in no time uitverkocht. Mensen betalen graag € 40 tot 80 voor een spirituele bijeenkomst. Het ging daar over een Nieuwe Wereld en het krijgen van vrijheid. Aan het eind van de avond werden alle aanwezigen zo opgeroepen: ‘sta op, kinderen van het licht’. En de bezoekers willen graag serieus genomen worden. ‘Noem ons geen wappies’ – zeggen ze. Je meent het als je zoekt of verlangt naar meer. Hosea zegt: ieder mens wil iemand dienen. Ergens voor gaan. Maar waarvoor? Aan wie of wat geef je je hart?

Gemarginaliseerd.
Er is iets dat knaagt als je kijkt naar ons land. Waarom betalen mensen graag voor spirituele evenementen en komen ze niet in een zondagse eredienst die gratis is (dat zou Nederlanders toch moeten aanspreken)? Waarom willen ze graag aangesproken worden als ‘kinderen van het licht’ terwijl dat bij uitstek een uitspraak is die bij het christelijke geloof hoort? Het is nogal wat. Wat halen ze bij zo’n evenement dat ze hier, blijkbaar, niet eens zoeken? En bedenk dat er zoveel meer mensen zijn die niet naar dit soort evenementen gaan maar wel zoeken naar ‘meer’ maar de Heer niet zoeken of niet vinden. Ik krijg wel eens het idee dat we uitgelachen worden als dit soort religieuze evenementen plaatsvinden die een soort lookalike zijn van het evangelie. Dat zoals christenen elders vervolgd of verdrukt worden dat wij hier in de marge terecht komen. Als irrelevant beschouwd worden.

Nu maakt iedereen zijn/haar eigen keuzes. Maar zegt de Heer hierin ook iets tegen jou en mij? Zoals God indertijd begon bij het aanspreken van zijn priesters. Laten wij het licht van de Heer helder zien? Of zijn we zoveel met onze eigen dingen – werk, relatie, alles goed voor elkaar krijgen – bezig dat het licht van de Heer niet duidelijk straalt? Laat ik een klein voorbeeld noemen. Het Zomerfeest. Dat is iets heel moois in onze gemeente, maar ook voor mensen daarbuiten. Het wordt elk jaar lastiger om dat te feest te houden zoals dat heel lang wel kon. Hoe komt dat? Geen tijd? Geen zin? Andere dingen? Niet belangrijk? Nogmaals; het is (maar) een voorbeeld. Er is over meer te spreken. Hosea 4 houdt je een spiegel voor.

Opgeven.
In Hosea 4 gaat God naar de kern. De inleidende hoofdstukken 1 t/m 3 zeggen dat er van alles mis is. In hoofdstuk gaat God op zijn rechterstoel zitten en spreekt Hij zijn oordeel uit.[i] Vorige week ging het over zonde als vandalisme; het verbreken van Gods vrede. En nu gaat het een spade dieper. God spreekt je hart aan. Voor wie of voor wat leef je? Hosea 4 is een geheel. Omdat het hart vol is met van alles-en-nog-wat leeft het volk ook in zonde (vandalisme).

In dit hoofdstuk staat een diepverdrietige zin. Die is zo kort – een bijzinnetje – dat je die misschien niet eens is opgevallen. God verwijt zijn volk onhandelbaar gedrag (koe in plaats van lam, Hosea 4:16). En dan staat er: laat het maar (Hosea 4:17b). Laat maar. God geeft het op. Hoor je!?

GOD DIE NOOIT OPGEEFT GEEFT OP.

Dit is het allerergste. Zoek het maar uit, mensen. Zoek het maar uit met je leven en alles wat je wilt bereiken – al dan niet in Gods naam. God doet niet langer mee. God laat los. Dit is het diepste oordeel.

Gebeurt dat in onze tijd, een tijd waarin zoveel mensen zoeken maar zo weinig vinden? Of stopt zelfs dat zoeken op den duur? Deze week las ik in een christelijke krant, het Nederlands Dagblad, dat acht op de tien Nederlanders ook prima zonder Jezus kan.[ii] Acht op de tien. Dat is niet zomaar een getal. Dat is de omgekeerde situatie van de jaren zestig in ons land. De jaren zestig die onze ouderen goed kennen – en al die tijd zijn jullie trouw gebleven in Gods dienst.[iii] Toen was tachtig procent van de bevolking katholiek of protestants.[iv] We zijn nu zestig jaar verder. De situatie is volledig omgekeerd. Binnen anderhalve generatie. Ongelooflijk. Wat betekent dit voor ons land? Altijd hebben we het over de ‘normen en waarden’, gebaseerd op het christelijke geloof. Maar die waarden en normen komen onder druk te staan en zullen uiteindelijk ook verdwijnen als Christus zelf meer en meer uit beeld raakt. Gaat de maatschappij (nog meer) verruwen en verharden? En dan? Zouden mensen dan gaan opzien naar de Heer of hem juist nog meer de rug toekeren?

Lauw.
Laat maar – zegt God. Dit is ingrijpend. Helemaal als je bedenkt dat de mensen tegen wie Hosea zich richt (tienstammenrijk) daadwerkelijk zijn losgelaten door God. Ze gingen in ballingschap en kwamen daar niet meer uit terug (in tegenstelling tot het tweestammenrijk dat na de ballingschap terugkeerde naar het beloofde land).

Hosea heeft zijn boek opgeschreven zodat jij en ik lessen kunnen trekken uit Gods handelen (Hosea 14:10). Dat je niet wordt als de priesters uit die tijd die God wel kenden maar halfslachtig dienden. Dat je niet wordt als de christenen van de kerk van Laodicea (Openbaring 3:14). Die werden niet warm en ook niet koud. Een veilig midden. Ze deden genoeg aan geloof (bidden, kerk etc.) om op een of andere manier als gelovige te worden geregistreerd. Mocht de Heer er wat van zeggen dan konden ze daar altijd nog op wijzen. Het lijkt heel wat. Maar Jezus vindt het een kleffe hap. Hij dreigt deze christenen uit te spuwen. Aan de kant te zetten, zoals God eens de gelovigen uit Hosea’s tijd de wacht aanzegde.

3         Toewijding.
Gemeente, wij lezen Hosea 4 in de tijd van Advent. De tijd van toeleven naar Jezus’ komst op aarde. Wat betekent deze profetie nog meer? Twee dingen.

Hart.
Volgens mij in ieder geval dit. Dat je het verhaal van Jezus leven, zijn dood en opstanding als een geheel neemt (en niet blijft bij een fijne kerstsfeer). Jezus heeft het ‘laat maar’ van Hosea aan den lijve ervaren. Bij zijn geboorte – sorry, geen ruimte voor het gezin van Maria en Jezus. Toen hij aan het kruis hing:

• Zoek jij het maar uit met je pretenties – zeiden zijn criticasters.
• Zoek jij het maar uit zei de hemel – en het werd donker.
• Zoek jij het maar uit, wij laten je los – deden zijn discipelen.

Hier loopt Hosea 4 op uit. Jezus daalt neer in de hel. Op die ongedachte manier laat God zien het werk van zijn handen nooit los te laten maar daar trouw aan te blijven tot in eeuwigheid. Kerst en Golgota zijn Gods antwoord op de afgodendienst (Hosea). God laat zich in zijn hart kijken door zich te geven tot op de laatste ademtocht. Zo is God. Dat betekent dat een christen in Jezus’ naam nooit zal zeggen ‘laat maar’. Geef niet op en wees er voor de ander en zet je in voor Gods koninkrijk.

Divers.
Wat betekent Hosea 4 nog meer? Dit; dat je beseft in welke tijd je christen bent en wat dat betekent. Nog een keer: acht op de tien Nederlanders denkt zonder Jezus te kunnen. Jezus die de weg, de waarheid en het leven is. Wat betekent dit voor de manier waarop jij christen bent? Wat betekent dit voor de manier waarop wij kerk zijn? Denk je daarover na? Ben je daarmee bezig? Of ga je vooral om met andere christenen (bubbel) dat je hier niet aan denkt? Onze gemeente is hierin best verschillend. Ik bedoel: de ouderen komen uit een tijd waarin Nederland in meerderheid christen was. De jongeren groeien op met die acht op de tien die denken dat ze Jezus niet nodig hebben. En de groep gemeenteleden die daar tussenin zit. Wat betekent dit voor onze manier van kerkzijn?

Nieuw.
Onze tijd vraagt erom het evangelie met nieuwe ogen te ontvangen. Met de ogen en oren van de eerste christenen. De christenen van de vroege kerk. Nog veel meer dan wij waren zij een minderheid. Daar keken ze niet van op. De Heer had zich immers totaal laten marginaliseren. Ze krompen niet in elkaar maar waren trots op hun Heer. Ze hadden hun vragen en konden lang niet alles begrijpen maar hielden wel uit met hun geloof. Ze gaven het geloof door aan de generatie na hen. Ze stonden goed bekend bij hun omgeving. Zou die weg vandaag ook niet tot zegen leiden?

Ik rond de preek af. Je dient altijd iemand of iets, zegt Hosea 4. Onze tijd zet ons ervoor. Wie dien je? Wie is de Heer? Laten we gereed staan om morgen op Kerst zijn genade opnieuw te ontvangen.

=======================

Zie Hoe God ons vertrouwen wint. Korte inleiding prekenserie Hosea.

[i] Zie preek Hosea 4:1-6.
[ii] Zie Acht op de tien Nederlanders kan prima leven zonder Jezus. ‘Dit gaat iets met onze veerkracht doen’ – Nederlands Dagblad. De kwaliteitskrant van christelijk Nederland.
[iii] Zie preek Psalm 92 bij een zogenaamde ouderendienst.
[iv] Zie de gegevens bij CBS (Religie in Nederland 18-12-2020).

Voorbeeldliturgie

Welkom

Votum (gezongen, GK)
Groet
Amen (gezongen)

DNP Psalm 92:1 en 5 Goed is het U te danken

Gods leefregels
Heer, wijs mij uw weg Opw. 687

Gebed

Kinderen naar voren
Goed nieuws Hemelhoog 132
Kinderen naar kring

Hosea 4:6-19 Mijn volk komt om…
Verkondiging van het evangelie
In het licht (Sela) In het licht – Sela | Tekst & Gratis bladmuziek – Sela

Pre Marriage Course (uitnodiging)

Dankgebed en voorbede afgesloten met
Onze Vader (melodie Elly en Rikkert)

Collecte

LB 441:1 en 5 Hoe zal ik U ontvangen (Advent)

Zegen
Amen (gezongen, GK)

Verdere ontmoeting