Noord-Irak en Syrië even veilig als Nederland

Kun je je er iets bij voorstellen: dat het in Noord-Irak en Syrië even veilig is als in Nederland? Laten we eerlijk zijn. Dat kunnen wij niet. Dagelijks worden we geconfronteerd met vreselijke beelden uit die regio. En nu een bondgenootschap van veel landen een aanvalsplan tegen IS aan het smeden is, klinken er twee soorten geluiden. Aan de ene kant de realiteit dat het een heel lang gevecht zal worden. Aan de andere kant het doemscenario dat dit ingrijpen de situatie op langere termijn alleen maar erger zal maken. Vrede en veiligheid zijn in beide gevallen ver weg. En ondertussen: wat kun je doen? Voordat je het weet bekruipt je een gevoel van machteloosheid. Het is zo groot en ver weg.

Mee-lijden
Hebben christenen dit gevoel ook? Soms hoor je dat christenen er moeite mee hebben om zich (werkelijk) verbonden te weten met wat er in het Midden-Oosten gebeurt. Wat zit daarachter? Ik noem een paar dingen die een rol kunnen spelen.
Ongetwijfeld speelt de afstand tot dit conflict een rol. Of we zijn te druk bezig met ons eigen leven. Of hebben wij een te weinig ontwikkeld kerkbesef in Nederland. Want kijk eens wat er daar met christenen gebeurt; hoe ze worden afgeslacht en/of verdreven. Als één lid lijdt dan lijdt heel het lichaam (1 Kor.12:16).
Dan is er nog ons westerse gevoel van afwezigheid van God in de wereld. Wíj kunnen God (haast) niet ervaren en voelen het daarom niet dat het Gods wereld staat. Tenslotte is er nog een gevoelsworsteling . Als je ziet hoe IS tekeer gaat, voel je misschien zoveel afschuw opkomen dat je mensen die zoiets doen het liefste zou willen neerschieten, afmaken. Maar ja…: dat is niet wat Jezus leert. Maar wat moet je dan met je woedegevoel?

Vergeving
Dit zijn grote zaken. Zomaar kunnen die niet beantwoord worden. In dit artikel wil ik er wel een begin mee maken. Ik richt me dan op het gebed. En dan start ik met de bijdrage die Ron van der Spoel hierover laatst had in het Nederlands Dagblad (23 augustus jl.). Van der Spoel zet de crisis in het Midden-Oosten allereerst in een groter kader. Hij beschrijft de geestelijke strijd die daar gaande is. Christenen worden, net als andere minderheden, weggevaagd. Van der Spoel wijst erop dat deze strijd al sinds het begin van de geschiedenis plaatsvindt (Gen.3).

Dan zegt Van der Spoel iets opvallends. Als wij bidden, hebben we te bidden dat mensen daar een veilige plek krijgen. Dat er herstel van de situatie komt. Maar wat hebben we te bidden voor de mensen van IS? Van der Spoel geeft dan door wat Jezus én voorgangers in het Midden-Oosten bidden. Dat is het gebed om vergeving voor misdadigers. ‘Vader, vergeef hen, zij weten niet wat ze doen’ (Luc.23:34). Wat een gebed! Dit is een onvoorstelbaar krachtig getuigenis dat ons uit die afgrijselijke situatie tegemoet komt. Zoveel kracht geeft de Geest van Jezus. Wat maakt dat het evangelie aantrekkelijk voor alle mensen.

Barmhartig en recht
Toch kun je daarmee volgens mij geen punt zetten als het om het gebed gaat. Of verder alleen maar naar mensen kijken, zoals Van der Spoel lijkt te doen. Want wat dan te doen met alle onrecht en oprechte woede daarover? Jezus’ gebed om vergeving staat niet los van zijn levensweg om Gods recht te doen en zijn recht te brengen op aarde; aan Jezus geen gehoor geven blijft dan ook niet zonder gevolgen (Mat.3:15, hfst. 24 en 25). En naar wíe moeten wij kijken voor een betere wereld: naar wereldleiders? Een opvallend getuigenis in dit verband is het gebed van gestorven martelaren: ‘O, heilige en betrouwbare Heer, wanneer zult u de mensen die op aarde leven eindelijk straffen en ons bloed op hen wreken’ (Openb.6:10). Ik denk dat het ons op twee manieren helpt om bij zoveel geweld en onrecht te bidden om barmhartigheid én recht.

Spiegel
Allereerst wordt wie bidt om barmhartigheid en recht zelf een spiegel voorgehouden. Hoe zit het met (on)recht en (on)barmhartigheid in je eígen leven? Dit aspect zie je heel duidelijk terug in de Psalmen. Gelovigen die God smeken om bescherming tegen hun achtervolgers, vragen de HEER eerst zelf om genade (Psalm 6 en 7). En of er misschien iets in hún leven is dat niet klopt. Soms zit het schrikwekkende gebed om het wegdoen alle zondaars en het gebed om eigen redding zelfs in één lied (Psalm 139).

Vorig jaar hebben wij, naar aanleiding van de gifgasaanval in Damascus en alle onmacht daaromheen, Psalmen voor Nu 58 gezongen in de eredienst. Onder meer zongen we dit: ‘mijn God, sla hen de tanden uit de mond’. Een ingrijpend lied waarin om Gods eerlijk recht wordt gevraagd, bij zoveel onrecht. Direct na dat lied hebben we een bewerking van Psalm 51 gezongen: ‘create in me a clean heart’. Na afloop hoorde ik van verschillende mensen terug wat ik zelf ook merkte: je voelt hόe nodig het is om met Gods hulp te breken met wat verkeerd is in je eigen leven. Het is het besef dat ieder voor zich naakt voor God staat en zijn vergeving nodig heeft. Al deze liederen brengen je bij Jezus. Maken het verlangen los naar zijn stralende komst en Gods nieuwe wereld.

Zij en wij?
Op deze manier wordt ons in deze crisis ook een spiegel voorgehouden. Het Westen is in de ogen van mensen daar ‘het christelijke Westen’. Hoe rechtvaardig is het wat het Westen doet? Heel vaak is getalmd met ingrijpen, ook bij afschuwelijke misdaden.[1] Maar nu duidelijk wordt dat IS het Westen bedreigt en westerse mensen publiek worden geliquideerd, slaat de (publieke) opinie om. We staan haast te popelen om in te grijpen. Is de ene dode meer dan de andere? Gelukkig is Gods ogen ieder mens van gelijke waarde. Zijn recht is groter dan ons recht(vaardigheidsgevoel).

Heel de aarde
Het tweede dat ons verder helpt als we bidden om genade én recht ligt in het verlengde hiervan. De Bijbel spreekt namelijk nooit over een bepaald soort ideologie die superieur is of een bepaalde cultuur die beschermwaardiger is. Consequent staat de overtuiging centraal dat het leven goed is als je God God laat zijn van héél de wereld (Psalm 46, 49, 50 enzovoort). Apart, als je beseft dat dit liederen waren uit een tijd dat Gods volk, geopolitiek gezien, weinig of niets voorstelde. Het klinkt bijna ongeloofwaardig als je ziet hoe christenen vandaag (kunnen) worden afgemaakt en/of gemarginaliseerd. Toch gebeurt er in Gods reactie op het gebed van gestorven martelaren uit Openbaring precies dat wat er in de Psalmen staat: wereldwijd, en door mensen uit alle landen en volken, worden God en het lam erkend en verheerlijkt (Openb.6 en 7).

Propagandamachine IS
Juist omdat de Bijbelse gebeden om genade en recht zo universeel spreken, zijn ze vandaag onmisbaar. Want van diverse kanten wordt erop gewezen dat IS mede zo bedreigend is omdat ze door middel van moderne technieken terreur, dood en angst wereldwijd verspreidt. De moordenaar van de journalist James Foley had jouw buurman kunnen zijn. En zoals je op twitter prachtige filmpjes en overzichtelijke voetbaluitslagen bekijkt zo krijg je via dat kanaal net zo goed de meest gruwelijke beelden in je gezicht geslingerd. IS heeft de meest geavanceerde propagandamachine van alle extremistische groepen. Niemand kan zich hiertegen afschermen.

Even veilig
Nu heel de aarde getuige is van onrecht, terreur en dood(slag) worden gelovigen naar de crisisgebeden om genade en recht teruggeroepen. We bidden of de echte God alsjeblieft wil opstaan! Dat gebed betreft alle misdadigers en slachtoffers. Het biedt perspectief dat alle kromgegroeide cultuurverhoudingen worden rechtgezet. En houdt de hoop levend dat je in Syrië of Noord-Irak net zo veilig woont als in Nederland. We bidden om de komst van koning Jezus.

De Reformatie, 3 oktober 2014 (iets anders gepubliceerd in dat blad).

1. Op een dieper niveau speelt hier mee dat het Westen een drang heeft om overal in te grijpen en de wereld zo beter te maken, vaak met vertoon van macht.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s