Bij de arrestatie van gebedsgenezer Tom de Wal gaat het om het belangrijke historisch goed van vrijheid van godsdienst en samenkomst (‘Mocht Tilburg optreden tegen een gebedsgenezer?’ NRC, 12 januari). Een aantal ontwikkelingen speelt hierin mee.

Allereerst is te denken aan veranderingen in onze samenleving. Uit onderzoek blijkt dat religie amper een rol speelt en dat godsdienstvrijheid niet eens wordt genoemd als het gaat om de Nederlandse identiteit (Sociaal en Cultureel Planbureau 2019).[i] En naar aanleiding van het Boerkaverbod liet Ger Groot zien welke verwisseling er plaatsvindt: de staat wordt een vervangend vervuller van de levensbehoeften die de burger blijft koesteren (‘Maatschappelijke vrijheid vereist neutrale staat’, NRC 3 en 4 augustus 2019).[ii] Deze twee ontwikkelingen werpen licht op de onthutsende uitspraak dat de Tilburgse gemeente ,,niet toegekomen” was aan de vrijheid van godsdienst terwijl het ,,top of mind” had moeten zijn volgens bijzonder hoogleraar recht en religie Paul van Sasse van IJsselt (NRC, 12 januari). Hiermee is niet alles gezegd. Er doet zich namelijk nog een ontwikkeling voor. Een nieuwe generatie blijkt geloviger te zijn dan de generatie daarvoor (God in Nederland, 2025). Dat is een trendbreuk. Onzekere tijden laten mensen zoeken naar houvast. Wat deze ontwikkeling betekent zal in de loop van de tijd duidelijk moeten worden.[iii] Wel laat dit zien dat ons aloude goed van godsdienst(vrijheid) niet alleen betrekking heeft op het verleden maar iets levends is.

In de tweede plaats is te denken aan vrijheden die gelovigen in ons land hebben. De arrestatie van De Wal wordt bijvoorbeeld gekoppeld aan het kerkasiel in Kampen (en eerder in Den Haag); de overheid mag een kerkgebouw niet binnentreden als daar een kerkdienst plaatsvindt.[iv] Ook is er een link te leggen met de vrijheden van gelovigen in Corona-tijd en de discussie die daarover plaatsvond. Met rechten komen vrijheden en verantwoordelijkheden mee. In de eerste eeuw van onze jaartelling zei de apostel Paulus dat niet alles wat geoorloofd is ook nuttig is. In onze gepolariseerde samenleving hebben gelovigen extra goed te bedenken wat de vrede dient.

Toegestuurd op 4 januari 2026 aan NRC, niet geplaatst. Zie Tolerantie minderheden. Brief in NRC Handelsblad in 2021 over ruimte voor orthodoxe gelovigen in Nederland.

[i] Zie mijn artikel Roeping in een postchristelijke samenleving (OnderWeg 2019).
[ii] Zie mijn brief in NRC bij het Boerkaverbod (2019).
[iii] Zie mijn artikel Christelijk geloof in een postliberale samenleving (OnderWeg 2025).
[iv] Zie mijn artikel Is kerkasiel verstandig? Nederlands Dagblad 2018 en Kerkasiel en estafettedienst (blog 2018). En zie De roeping van de kerk in onze postchristelijke samenleving (OnderWeg), zie bij voetnoot i.

==== ====