Gemeente van de Heer

1  Licht in de duisternis.
De Heer is waarlijk opgestaan! Het is Pasen. Johannes schrijft een bijzonder evangelie. Het is een geheel. Kijk mee. Het evangelie begint zo:

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God…
Alles is erdoor ontstaan…. In het Woord was leven en het leven was het licht voor de mensen. Het licht schijnt in de duisternis…
(Johannes 1:1-4).

Hoe groot de duisternis is, wordt duidelijk in de loop van het evangelie. Ondanks Jezus’ overtuigende optreden blijft het geloof in hem uit. Jezus wordt zelfs gekruisigd.

En nu is het Pasen. Maria van Magdala komt bij het graf. Ze gaat vroeg. Het is nog donker. Een verwijzing naar de duisternis waar Johannes 1 het over heeft. Maria ziet de weggerolde steen. Het eerste dat ze bedenkt: grafroof. En ze gaat ervandoor. Naar Petrus en de anderen. Wat nu?

Begonnen.
Er is een nieuwe dag begonnen. Het licht is gaan schijnen. Gods geliefde Zoon (Johannes 3:16) is de zon die stralend over de wereld opgaat. Het licht schijnt in de duisternis. Maria ziet het niet. Nog niet. Toch is zij de eerste getuige. Jezus kiest, tegen de gewoonte van die tijd in, voor een vrouw om als eerste in het Paaslicht te staan. Maria wordt ook wel de eerste apostel genoemd (Wright); het graf is open! In Jezus doet het er niet toe of je man bent of vrouw (Galaten 3:28). Opgevoed met het geloof of niet. Er begint iets nieuws. God is scheppend opgestaan (GK lied 94).[i] In Jezus ben je een nieuwe schepping (Galaten 6:15).

2  Nieuwe schepping.
Evangelist Johannes wordt afgebeeld als een adelaar. Symbool van grote kracht met een scherpe blik. Johannes ziet hoe trouw God is. Dat gaat niet alleen over de tijd waarin Jezus op aarde is. Johannes zet heel de geschiedenis in het licht van het Paasevangelie.

De Bijbel begint bij de schepping. Er staat dat de aarde woest en doods is en dat er duisternis over de oervloed ligt (Genesis 1:2). Dat de wereld zo in elkaar steekt begrijp je gelijk. Kijk naar het journaal, de krant en de socials. Wat is er veranderd? Wat een ellende op de wereld. De schrik slaat je om het hart. Oorlog. Onzekerheid. Het kan spoken in je leven. Ziekte. De dood. Vragen. Twijfel. Ongehoorzaamheid. Kleingeloof. Maar, zegt Genesis: Gods Geest zweeft over deze woeste duisternis. En God spreekt. Gods Woord is er (Johannes 1). God zegt: ‘Laat er licht zijn’. En er was licht – en het licht was goed (Genesis 1).

Veranderd.
Zó gaat het op deze Paasmorgen. Johannes herschrijft Genesis als het ware. Het is donker in Maria’s hart. Het is donker in het hart van al Jezus’ volgelingen. Hun Heer is gekruisigd. Dat is de meest vernederende dood die je sterven kunt.[ii] Hij lag in een graf. Er is geen hoop op een betere wereld. Op een goed leven en dat nieuwsberichten daarover gaan. Geen hoop op een betere versie van jezelf.

Maar het is Pasen geworden. Alles begint anders te worden. Je ziet het aan Maria. Zij komt in beweging. Ze zet het op een lopen. Haar bericht brengt vervolgens Petrus en de andere discipel in beweging. Jezus’ volgelingen zijn wat je noemt onbewust bekwaam (Maslow). Hun leven begint al te veranderen, ook al weten ze niet waardoor dat komt. Zoals de Emmaüsgangers achteraf zeggen hoezeer ze geraakt waren door die vreemdeling die met hen opliep (Lucas 24).[iii] Mensen die tot geloof komen hoor je zoiets ook wel eens zeggen. Dat ze altijd iets gemerkt hebben van ‘meer’ of van God. Het is begonnen. Het licht schijnt in het duister. Het licht wint.

Licht.
Johannes portretteert Maria. En kijk dan ook naar jezelf. Is het bij jou begonnen? Denk aan de getuigenissen die we vorige week hoorden …. (privé). Je gaat openstaan voor Gods waarheid die er allang is. Jezus leeft en jij met hem. Zet het jou aan tot beweging, tot actie – een andere manier van leven? Je kunt niet in het licht staan en onveranderd blijven. Wat Johannes hier bij Pasen zegt, verwoordt de heilige apostel Paulus zo:

De God die gezegd heeft ‘Uit de duisternis zal het licht schijnen’ heeft in ons hart het licht doen schijnen om ons te verlichten met de kennis van zijn luister, die afstraalt van het gezicht van Jezus Christus
(2 Korintiërs 4:6).

3  Tijdperk van geloof.
Na de eerste apostel Maria komen twee anderen bij het graf aan. Zij zien de linnen doeken waarin Jezus’ gestorven lichaam was gewikkeld (Johannes 19:40). Als Petrus naar binnen komt ziet hij zelfs dat de doek die Jezus gezicht had bedekt apart lag. Dit is geen grafroof.[iv] De doeken liggen opgerold. Dit is een hint. De doeken markeren de plek waar Jezus lag. Maar… als het geen grafroof is, wat is het dan wel…!? Gelovige Joden geloofden in de opstanding – maar de op laatste dag; Gods dag.[v] Jezus’ woorden over zijn leven na de dood vonden nooit gehoor. Het kón er niet in. Wat is er gebeurd!?

Geloof.
Daar staan Jezus’ discipelen. Zie je ze, in die donkere grafkamer? Het schijnt in de duisternis. Het Paaslicht wint. Van de tweede discipel staat er dit:

Hij zag het en geloofde
(Johannes 20:8).

Nu breekt het licht door. De Heer is opgestaan. Hij is de opstanding en het leven (Johannes 11:25). Nog steeds heeft niemand Jezus gezien. Maar door de kracht van zijn Geest werkt hij in de harten van zijn volgelingen. Wat hier gebeurt is oogverblindend. Paulus heeft het over een nieuw tijdperk. Het tijdperk van het geloof (Galaten 3:23vv).[vi] Jij en ik; wij zijn zoals die eerste discipelen. Zij zagen toen niet. Maar het is begonnen. Jezus leeft en wij in hem.

Jezus centraal.
Wat geloof jij? Wat hoop jij? Wat heb je gezien, meegemaakt van de Heer? Er staat dat ze uit de Schriften nog niet begrepen hadden dat Jezus uit de dood moest opstaan (Johannes 20:9, cf. 2:22). Wat een woord. Als je in de kerk bent opgegroeid is het soms Bijbel voor-en-na. Nu is de Bijbel een prachtig en onmisbaar boek. Een groot cadeau van de Geest. Maar het geloof in de levende Jezus komt eerst. Jezus komt eerst. De ontmoeting met hem. Dan de Schriften. Die getuigen van hem (Johannes 5:39). Jezus in het midden. Hij straalt op deze Paasmorgen – ook al wordt hij nog niet gezien.

Deze getuigen zeggen het ons aan. Het graf is leeg. Jezus leeft. Jij met hem.

De Heer is waarlijk opgestaan!
Gezegend Pasen.

---

[i] Over Pasen en de positie van vrouwen en mannen in de kerk zie Meer dan getuigen (blogpost 2022).
[ii] Zie preek Goede Vrijdag 2025 over het onbegrijpelijke kruis.
[iii] Zie Gaandeweg oog krijgen voor de Levende. Preek Lucas 24.
[iv] Welke verklaringen zijn er voor het lege graf? Zie apologetische Paaspreek Matteüs 27 en 28.
[v] Zie preek vorige voetnoot.
[vi] Zie Het tijdperk van geloof is gekomen. Adventspreek Galaten 3 over de komst van het geloof, de komst van Christus.

Liturgie

GK 95:1a 2v 3m en 4a Daar juicht een toon 

Welkom en afkondigingen kerkenraad 

Votum en groet als volgt

Voorganger: Onze hulp is in de naam van de Heer
Gemeente: Die hemel en aarde gemaakt heeft
Voorganger: Die trouw houdt tot in eeuwigheid
Gemeente: en niet laat varen het werk van zijn handen

Groet (predikant. Openbaring 1; Jezus is de eerstgeborene uit dood)
Amen (allen hardop uitspreken)

GK Psalm 18:14 De HEERE leeft

Opwekking 612 In uw aanwezigheid 
Jezus’ gebod (predikant)

Gebed

Kinderen naar voren 
Wij vieren feest Kids opw. 320
Kinderkring 

Johannes 20:1-10 Vroeg op de eerste dag… gingen naar huis
Verkondiging 
Opw. 657 Zie het kruis (zie de dag breekt aan)

Viering heilig avondmaal (formulier 5. mag gebeamd maar hoeft niet). Gaande. Tijdens de viering:

• Ik geloof Opw. 347
• Opw. 349 Hij is verheerlijkt icm met opw. 174 juich 174 
• Zegenkroon opw. 764

Dankgebed en voorbede

Collecte

LB 634: 1 en 2 U zij de glorie 

Zegen
Amen (gezongen)

Verdere ontmoeting 

=== einde ===