Gemeente van de Heer
Avondmaal vieren
Straks vieren we heilig avondmaal. Jezus nodigt je aan zijn tafel. Je komt naar voren. Je ontvangt Jezus’ lichaam en bloed. Wat neem jij mee, naar Jezus toe?
Herken je jezelf in de vrouw waarover Lucas vertelt? Zij komt naar Jezus met haar zonden en wonden. Of herken je je in Simon, de Farizeeër? Hij zit ook met Jezus aan tafel. Hij houdt de Heer op veilige afstand. De vrouw verlaat het huis in vrede. Simon blijft met zichzelf zitten. Hoe ontmoet jij straks de Heer?
Onderscheid
Lucas vertelt een indringend verhaal. Net daarvoor heeft Jezus gezegd hoe de mensen ten opzichte van Johannes de Doper en hem staan (Lucas 7:24-35). Nogal kritisch, zo blijkt. Johannes vinden ze een kniesoor en Jezus een malloot.
En dan is daar toch, zowaar, een Farizeeër die Jezus uitnodigt voor een maaltijd. Blijkbaar wil hij de nieren van die wonderlijke rabbi wel eens proeven (Lucas 7:39). De ontvangst is nogal koeltjes. De gebruikelijke gastvrijheid geeft deze Farizeeër, Simon, niet aan Jezus (Lucas 7:44-47). Blijkbaar denkt Simon dat het voor Jezus al genoeg eer is dat hij überhaupt bij hem te gast mag zijn.
Dan komt iemand naar binnenlopen (in die tijd was zo’n maaltijd publiek). Zij heeft iets heel anders in Jezus gezien dan Simon en veel van haar volksgenoten. Zij heeft kostbare olie aangeschaft om dat aan Jezus uit te geven. Een teken van liefde. Ze geeft zichzelf. Haar gebroken hart is een offer (Psalm 51). Haar tranen zijn een teken van berouw en opluchting. Ze kust Jezus’ voeten als teken van pure aanbidding en toewijding. Zij gaat als een bevrijd mens de deur uit. Simon blijft met zichzelf zitten.
Ongehoord
De vraag is: wat heeft deze vrouw in Jezus gezien dat de anderen niet zagen? Deze vrouw staat publiek bekend als een zondares (Lucas 7:37 en 39). Wat is haar zonde? Het wordt niet gezegd. Misschien leefde ze veel te materialistisch. Of had ze iemand anders lelijk tekort gedaan. Of diende ze God niet genoeg. Het effect is dat ze erbuiten staat. ‘De zondares’. Die past en hoort niet bij ‘ons’. Een profeet gaat al helemaal niet met ‘zo’n iemand’ om (Lucas 7:39). Blijkbaar heeft deze vrouw genoeg van Jezus gezien of gehoord dat ze weet dat ze bij hem terecht kan, met alles. Ze erkent haar tekort. Ze zoekt bij hem nieuw leven.
Wat ze doet is ongehoord en ongepast in die tijd. Als vrouw publiek je haar laten zien. En dat nota bene gebruiken om de voeten van een man (niet haar man) te drogen. Haar daad kan ook als iets seksueels gezien worden. Heel wat mensen zullen hebben gegruweld bij wat zij doet. Die vrouw heeft iedereen al afgeschreven. Maar nu valt Jezus ook door de mand. Dit laat je toch niet toe.
Zo gaat het aan die tafel waaraan Jezus aanligt. Straks is Jezus gastheer. Wat neem jij mee? Jouw oordelen over iemand anders? Jouw idee over wat wel en niet passend is? Jouw zonden en wonden? Wie is Jezus voor jou?
Zondaren worden geroepen
Jezus’ reactie is veelzeggend. Hij houdt Simon door middel van een gelijkenis over een forse en een onmetelijke schuld (Lucas 7:41 en 42) een spiegel voor.
We hebben vaker naar Jezus’ gelijkenissen geluisterd en ontdekt dat die steeds Jezus zelf als kern hebben. Jezus treedt op in Israël en stelt zich op redder, genezer van wonden, vergever van zonden, overwinnaar op het kwaad. Jezus is ‘geldschieter’ van de gelijkenis. Dat wil zeggen dat hij degene is aan wie je je leven verschuldigd bent. Dat heeft die vrouw in de gaten. Hier erkent ze dat. Ze zegt niks (of wij kennen haar worden niet). Haar daden spreken voor zich. Zij heeft lief. Zoals de heilige apostel Paulus zegt: geloof uit zich in liefde (Galaten 5:6). Daarom kan zij ook in vrede gaan. Zij is een bevrijd mens. Die liefde houdt Jezus vervolgens aan Simon voor, als in een spiegel. In die zondige vrouw ziet hij zichzelf. En wie is er dan een zondaar? Simon is gelovig als wat maar met een koud of hooguit lauw hart. Daar zit hij. Ontmaskerd. Wat zal het stil zijn geworden aan die tafel. Jezus houdt iedereen een spiegel voor.
Jezus volgen
Dit verhaal is typisch voor Lucas. Maria zong al dat rijken met lege handen worden weggestuurd terwijl armen worden overladen met gaven (Lucas 1:53). Lucas 7 doet denken aan Lucas 5 waarin Petrus niks vangt en op bevel van Jezus anders te werk gaat en een mega-vangst doet. Hij erkent ten opzichte van de Heer een zondaar te zijn en besluit om hem voortaan te volgen (Lucas 5:1-11). In zijn onmacht ondervindt hij Jezus’ kracht. Het verhaal van de vrouw en Farizeeër Simon doet denken Jezus’ gelijkenis van de verloren zoon (Lucas 15). De jongste zoon had een hele omweg nodig in zijn leven om tot zichzelf te komen, te ontdekken zijn vader zijn thuis was. Ondertussen staat de oudste die altijd ‘netjes’ had gedaan wat z’n vader vroeg gefrustreerd buiten. In al deze gebeurtenissen wordt duidelijk wat zonde is en vooral dat Jezus Heer is. In Gods koninkrijk wordt alles omgedraaid. Jezus is Heer. Die Heer die niet komt om rechtvaardigen tot inkeer op te roepen, maar zondaars (Lucas 5:32).
Koning Jezus
De hele ‘grap’ aan Lucas 7 is dat men Jezus’ nieren wilde proeven maar het gaat andersom. Jezus doorziet gedachten en harten. Hij vergeeft en geneest en geeft vrede. En hij roept tot de orde. Het allermooiste: door zijn optreden roept Jezus als vanzelf een vraag op; ‘Wie is hij dat hij zelfs zonden vergeeft’ (Lucas 7:49)? Daar heeft Jezus de mensen waar hij ze hebben wil. Ze richten zich op hem. De vrouw gaat in haar gedrag alle perken te buiten. Jezus doet, in de ogen van de omstanders, hetzelfde. Want zonden vergeven dat kan er maar EEN.[i] Jezus wordt geschoffeerd (door Simon). Jezus wordt geëerd (door de vrouw). Maar boven alles neemt Jezus het heft in handen. Hij laat zien wie hij is. Hij alleen geeft geluk. Jezus is het stralende middelpunt van Lucas 7.
Straks vieren wij avondmaal. Bij Jezus aan tafel. Net als toen. Hoe kom jij? Hoe kijk jij naar Jezus? Wat heb jij in je leven ontdekt van jezelf en heb je daarin de Heer ontmoet? De nodiging staat. Erken je mensgeworden koning en volg hem.
[i] Zie preek Jezus’ volmacht om zonden te vergeven. Preek Matteüs 9:1-8.
liturgie
Welkom en afkondigingen kerkenraad
Votum (GK)
Groet
Amen (hardop uitspreken)
GK Psalm 84: 1 en 3 Hoe lieflijk
Witter dan sneeuw (naar Psalm 51) als gebed om vergeving en vernieuwing (op de plaats van de Wet)
Gebed
Kinderen naar voren
Dank U wel voor de sterren, OTH 483
Kinderen naar kring
Lucas 7:36-50 Een van de farizeeën nodigde…
Verkondiging
Opwekking 65 (als kan Engels en Nederlands)
DNP Psalm 103:3 en 4
Formulier 3 heilig avondmaal (formulier mag gebeamd)
Viering heilig avondmaal. Tijdens de gaande viering:
- Heer, U bent mijn leven OTH 190
- Genade zo oneindig groot, Opwekking 428
- Heer, wijs mij uw weg, Opwekking 687
Dankzegging en voorbede
Collecte
DNP Psalm 146: 1 en 3 Halleluja, heel mijn leven
Zegen
Amen (hardop uitgesproken)
Verdere ontmoeting
=== einde ====
Matthijs Haak 