Op Pasen is het allemaal niet meer bij te houden. Het evangelie barst uit z’n voegen. En dan is daar ook dat wonderlijke en veelzeggende woord over Jezus’ kruisdood. De Heer is waarlijk opgestaan!

1         Voorbij de grenzen van de Dood.
Ken je die poster waarop Jezus’ namen staan? De Bijbel noemt hem ‘Heer der Heren’, ‘Leeuw van Juda’, ‘Morgenster’, ‘Goede Herder’, ‘Hoop van de volken’ enzovoort, enzovoort. Een eindeloze opsomming van Jezus’ macht, goedheid en majesteit. In Lucas 24 krijgt Jezus een naam die past bij Pasen.

Als de vrouwen naar het graf komen om Jezus eer te bewijzen, zien ze dat de (zware) grafsteen is weggerold. Het graf is open. Op geen enkele manier gloort er hoop. Ook niet als ze het graf binnengaan en het lichaam van Jezus niet vinden. Wat ze wel denken staat er niet bij. Grafroof (Johannes 20:13)?[i] Ze zijn volledig uit het lood geslagen. Dan staan er twee stralende engelen. Zij zeggen:

Waarom zoeken jullie de levende bij de doden?
(Lucas 24:5b).

Jezus is de Levende. Een schitterende Paasnaam. Zet deze naam met hoofdletters in je hart. Zeker als je te maken krijgt met de dood ….. (persoonlijk). Jezus leeft. Wie in hem sterft leeft met hem. Grenzeloos is Jezus macht.

Keer je naar Jezus.
De levende moet niet gezocht worden bij de doden, zeggen de engelen. Wat bedoelen ze? Simpelweg dat ze bij dat graf niks te zoeken hebben. Maar vat dit woord vooral ook grootser op. Toen iemand eens zei dat hij Jezus wilde volgen maar eerst zijn vader te begraven, sprak Jezus de cryptische woorden dat de doden hun doden maar moesten begraven maar dat wie hem volgt het Koninkrijk heeft te verkondigen (Lucas 9:59&60).[ii] Jezus brengt een andere orde aan. De Bijbel ziet Zonde en Dood als een soort personen (Romeinen 5&6).[iii] Koningen. Heertjes die baas zijn over ieder (Psalm 49[iv]). Dat is de realiteit. Tot Jezus. Hij is de Levende die de dood overwint. De rechtvaardige die alle zonden vergeeft. De smetteloze die de straf droeg en ons bevrijdt. Gekruisigde koning die de bladzijde van de geschiedenis omslaat en Gods koningschap definitief vestigt. Hemelse koning die voorbij de dood en zonde(macht) is opgestaan.

‘Zoek de Levende niet bij de doden’ betekent dat je je omkeert naar Jezus en zijn werkelijkheid. Zijn LEVEN in alle volheid. Zijn recht, goedheid, genade en vergeving. Draai je om naar hem zoals Jezus zich eerst omdraaide naar Petrus en ons duister aanzag (Lucas 22:61a[v]). Draai je om naar zijn licht. Het is Pasen!

De vrouwen zien de Levende nog niet. Jij ziet jij je Heer nog niet. Maar het wordt je aangezegd dat hij leeft. Dit is het meest verstrekkende bericht dat in onze wereld klinkt. Jezus leeft. Hij is de Levende. Jubel over heel de wereld. Jubel tot voorbij de grenzen van de wereld. Gezegend Pasen!

2         Jezus is HEER.
Het is ontroerend om te zien hoe Jezus’ discipelen stap voor stap ontvankelijk gemaakt worden voor Pasen. Eerst de steen die weg is. Dan een leeg graf. Geen lichaam. Die blinkende verschijning. De aankondiging dat Jezus leeft. Het in herinnering brengen dat Jezus had gesproken van zijn lijden, zijn kruisdood en zijn opstanding. Het is niet alleen ontroerend. Het laat ook zien van hoever ze moeten komen. Alsof de discipelen een volledige reset nodig hebben.

Kruisdood redt.
Net als op Goede Vrijdag lees je zomaar aan de meest opvallende ‘details’ voorbij. De engelen zeggen dat Jezus sprak van zijn kruisiging en opstanding (Lucas 24:7). Er staat ook dat de vrouwen het zich toen herinnerden. Er gaat een luikje open. Maar wie met dit Paasbericht terug gaat lezen in Lucas komt voor een verrassing te staan. Nergens spreekt Jezus daar over zijn kruisdood.

Direct na de belijdenis van Petrus dat Jezus de door God gezonden Messias is begint Jezus te spreken over zijn lijden, sterven en opstanding (Lucas 9:22).[vi] Herhaaldelijk (Lucas 9:44[vii], 17:25). Maar niet dat zijn lijden en sterven via het kruis zal plaatsvinden. Dat is veelzeggend. Een lijdende Messias was al meer dan een brug te ver. De Messias zou met kracht en vuur verschijnen en Gods koninkrijk brengen. De betekenis van Jezus’ aankondigingen over zijn lijden blijft dan ook ‘verborgen’. Het meest duidelijk blijkt dat in Lucas 18:

‘Hij (de Mensenzoon) zal worden uitgeleverd aan de heidenen en worden bespot en mishandeld en bespuwd. En nadat Hij is gegeseld, zal hij worden gedood maar op de derde dag zal Hij opstaan.’ 

De leerlingen van Jezus begrepen er niets van. De betekenis van Jezus’ woorden bleef voor hen verborgen, en ze konden maar niet bevatten wat Hij had gezegd
(Lucas 18:32-34).

Op maar liefst drie verschillende manieren wordt gezegd dat het er niet in kan. En dan is het nog niet gegaan over het meest vreselijke; Jezus’ dood aan het kruis! Het kruis waarover je vanwege schaamte en schande niet spreekt; totale afgang – slavendood, teken van Romeinse brute kracht en vloek van God.[viii]

Impliciet, verborgen, spreekt Jezus wel over de manier waarop hij aan zijn levenseinde zal komen.[ix] Als Jezus zegt dat hij moet lijden en sterven zegt hij dat je hem moet volgen en je kruis op je moet nemen (Lucas 9:23, cf.14:27). Een leerling staat niet boven zijn/haar Heer. En als de leerling de weg van het kruis gaat, wat staat dan de Heer te wachten? Maar dat is allemaal indirect. Je zou het zelfs nog spreekwoordelijk kunnen opvatten. Maar toen werd Jezus daadwerkelijk gekruisigd!

Hoe is het op te vatten dat er op deze Paasdag haast laconiek wordt verwezen naar de manier waarop Jezus stierf, zijn dood aan het kruis? Je weet het toch; Jezus heeft dat vooraf toch gezegd? Nee. Dat heeft hij niet gezegd. Dat niet. Het andere was al onverwacht en onbevattelijk genoeg.

Hoe dit precies zit weet ik niet. Lucas benadrukt het vastberaden en helende van Jezus’ optreden.[x] Dat blijkt ook hierin. Ik denk dat je het antwoord verderop in het evangelie van Lucas moet zoeken. In dat schitterende verhaal van de Emmaüsgangers. Zij lopen met de Levende op maar zijn ziende blind. ‘Hun blik werd vertroebeld zodat ze Hem niet herkenden’ (Lucas 24:16). Dat lijkt op wat er eerder gezegd wordt over het onbegrip ten aanzien van Jezus’ lijden (Lucas 18). Het is te zien als goddelijk ingrijpen (Genesis 19:11, 2 Koningen 6:17). Het is te zien als genade dat Jezus na relatief korte tijd na zijn kruisdood de ogen van zijn volgelingen opent. Nu mag hij gezien worden zoals hij is. Nu, op Pasen, kan gezien worden dat Golgota Goede Vrijdag is. Jezus draait alles om ten goede.

Belijdenis.
Het is niet toevallig dat Lucas hier voor het eerst in zijn evangelie spreekt over ‘de Heer Jezus’ (Lucas 24:3). Dit is de (vroeg)christelijke belijdenis; Jezus is Heer (1 Korintiërs 12:3). Die belijdenis ontstaat op Pasen. Vaak genoeg wordt Jezus hiervoor ‘Heer’ genoemd of gaat het over ‘Jezus’. Maar nu is geen houden meer aan. De belijdenis schalt door de wereld. Wie overwint de dood dan wie HEER is? Wie vergeeft zonde behalve HIJ? Het dringt door: Jezus is Heer!

De kruisdood vooraf aankondigen is misschien een brug te ver maar nu kan ingezien worden wat deze dood betekent. Het is alleen maar te zien vanuit de Levende. Alle afbraakmachten zijn van binnenuit bestreden en overwonnen. Jezus is HEER! Het hoge woord komt eruit. HEER over alles en allen. Niets valt buiten zijn machtsgebied. De HEER is werkelijk opgestaan. Gezegend Pasen.

Verwonderd.
Nog steeds zien de leerlingen hem niet. Waar Matteüs vrij snel de ontmoeting tussen Jezus en zijn leerlingen in beeld brengt, houdt Lucas de spanning erin. De vrouwen worden niet geloofd (Lucas 24:11). Kletspraat. Doden staan niet op. Lichamelijke opstanding is ongewenst.[xi] Het evangelie brengen is ploegen op de rots. Maar in Petrus’ hart begint het te branden (Lucas 24:12). Is er voor hem genade, zelfs na het verloochenen van zijn Heer? Heeft Jezus zich dan niet vergist toen hij het had over Petrus’ inkeer (Lucas 22:32)? Is er een tweede kans voor hem? Is er een tweede kans voor jou?

Petrus rent naar het graf. Hij ziet de linnen doeken. Wel de doeken. Geen Heer. Hij is verwonderd. Herken je dat? Soms begint het te dagen. Is er meer tussen hemel en aarde? Heeft mijn leven zin? Je wordt iets gewaar. Zou het? Het is tasten. Maar toch. Zoals bij Petrus. Wat zal in hem zijn omgegaan?

In zijn dienst.
Draai je om Petrus zoals de Heer zich naar jou omdraaide: het is de HEER Jezus! Draai je naar het licht, mijn broer, mijn zus; gasten. Nog even en de Heer zal hem opzoeken (Lucas 24:34). Hem opnieuw aankijken en in dienst nemen. Zo ziet Jezus jou en roept hij jou.

De HEER is werkelijk opgestaan!

Het werd de discipelen aangezegd.
Het wordt jou aangezegd.
Draai je om naar je Heer en zet je leven in zijn licht.
Wees gezegend in hem en leef tot een zegen voor wie hij op jouw pad plaatst.

=========================================

[i] Grafroof is een van de onderwerpen die je hebt te bespreken bij de verdediging van Pasen. Zie mijn apologetische Paaspreek Matteüs 28.
[ii] Zie preek Lucas 9:49-62. Iets specifieker over deze tekst zie preek Exclusief evangelie (uit Matteüs-serie).
[iii] Zie preek Matteüs 9 Ook de Dood wordt een halt toegeroepen.
[iv] Zie preek Psalm 49.
[v] Zie preek Jezus kijkt Petrus aan (nadat die zijn Heer driemaal verloochende).
[vi] Zie preek Lucas 9:16-36.
[vii] Opvallend dat Jezus bij de 2^de keer niet eens spreekt over zijn opstanding. Zie preek Lucas 9:37-45 (biddag).
[viii] Zie preek Lucas 23, Goede Vrijdag.
[ix] Matteüs 26:2 is de enige plek in de evangeliën waarin Jezus zijn kruisdood expliciet voorzegt.
[x] Zie preek bij voetnoot v over Jezus’ reactie als Petrus hem verloochent.
[xi] Zie apologetische Paaspreek Matteüs 28.

Liturgie

GK 95: 1 tm 4 Daar juicht een toon

Welkom en afkondigingen kerkenraad

Votum als volgt:

Onze hulp is in de naam van de HEER                     (predikant)
Die hemel en aarde gemaakt heeft                          (gemeente)
Die trouw houdt tot in eeuwigheid                          (predikant)
en niet laat varen het werk dat zijn hand begon    (gemeente)

Groet, Openbaring 1 Eerstgeborene uit de dood (predikant)
Amen (allen uitspreken)

DNP Psalm 18:4 en 9 Gods redding en vrede

Met Christus opgestaan. Nieuwtestamentische leefregels (Kol.3)
LB 675:1 Geest van hierboven

Gebed

Kinderen naar voren
De steen is weg OTH 428
Kinderkring

Lucas 24:1-12 Maar op de eerste dag van de week…
LB 617:1a, 2v, 3m, 18&19a  De Heer is waarlijk opgestaan

Verkondiging van het evangelie
GK 92: 1 tm 3 Nu triomfeert

Dankgebed en voorbede

Collecte en kinderen komen terug

LB 634: 1 en 2 U zij de glorie

Zegen
Amen (gezongen)