Gemeente van de Heer

1  De tempel afbreken!?
Breek deze tempel af, en Ik zal hem in drie dagen weer opbouwen
(Johannes 2:19).

Met onze wereld van oneliners zou Jezus zich wel raad weten.

Hoeveel impact deze woorden hebben gehad merk je aan Jezus’ levenseinde. Als men gronden zoekt om van Jezus af te komen denkt men aan deze zin. Men verdraait Jezus’ woorden een beetje (Marcus 14:58). Maar toch. Duidelijk is dat Jezus iets heeft gezegd dat buitengewoon aanstootgevend is. De tempel is de plek waar de Naam woont. De meest heilige plek. Een van de wereldwonderen van toen. Zesenveertig jaar is erover gedaan om die te bouwen. En Jezus houdt daar huis. Reinigt de boel. En begint over het afbreken van de tempel. Geen wonder dat men zich afvraagt wie Jezus wel niet denkt dat hij is. Laat hem een teken geven van zijn bevoegdheid (Johannes 2:18). De zaak staat gelijk op scherp.

Pasen
De impact van Johannes 2 is voor ons lastig voor te stellen. Wij kennen niet iets dat lijkt op de tempel. Voor moslims zou het iets zijn als de Ka’aba in Mekka. In de Bijbel (Oude Testament) merk je hoe essentieel de tempel is. Veel profeten hebben het erover. Hedendaagse Joden hebben de Klaagmuur. Christenen hebben uiteraard hun kerken en kathedralen maar die hebben niet dezelfde betekenis. En dat heeft alles met Johannes 2 te maken. Jezus kondigt een nieuwe orde aan. Helemaal aan het begin van zijn optreden spreekt hij van zijn dood en opstanding als een nieuw begin. Hij zelf is de tempel (Johannes 2:21). In Jezus woont God door zijn Geest in ons midden (Johannes 1:14, 4:23-25 e.a.). Heel Gods volheid woont in hem (Kolossenzen 1:19). Je merkt aan alles hoe onbevattelijk dit is. Er komt verzet. Jezus’ eigen volgelingen geloven in hem (Johannes 2:11). Toch begint het alleen nog maar een klein beetje te dagen (Johannes 2:17, Psalm 69). Ze hebben Pasen nodig om te zien hoe Jezus de Schriften vervult. Dat Jezus het hier over zichzelf heeft (Johannes 2:22).

2  Het lam en de tempel.
Evangelist Johannes is goed op de hoogte. Hij is een ooggetuige.[i] De andere evangelisten vermelden de tempelreiniging ook maar aan het einde van hun evangelie. Johannes begint ermee. Dit zet de toon.

Vanuit evangelist Johannes is te begrijpen dat dit vooraan staat. Jezus is immers het lam dat de zonde van de wereld wegneemt (Johannes 1:29 en 36).[ii] Johannes zegt dat Jezus sterft op de voorbereidingsdag van Pesach (Johannes 19:14 en 31). Dat is de dag waarop de Paaslammeren worden geslacht in de tempel. Het lam hoort in de tempel. Het lam viert Pasen. Johannes noteert vaak dat Jezus de Joodse feesten viert (2:13, 5:1, 7:3, 10:22). Hij maakt het leven de moeite waard. Ezechiël heeft Gods nieuwe tempel gezien.[iii] De nieuwe hemel en aarde. Het is Jezus. Hij is zelf het teken waar men om vraagt (Johannes 2:18). Dat is hij omhoog geheven aan het kruis (Johannes 3:14, cf. 12:23). Kijk, het lam. Kijk, de tempel afgebroken en opgebouwd. Zo maakt God alles nieuw.

3  Hoe God bij ons woont.
Gemeente, we leven in de lijdenstijd of veertigdagentijd. Wat betekent deze tijd voor u/jou? Wie is Jezus voor u/jou? Vorige week hebben we erbij stilgestaan dat Jezus het lam is. Nu dat hij de tempel is. Wat wil dat zeggen?

Wonder
Allereerst dit.  Jezus verricht hier een wonder. [iv] Het eerste wonder is dat Jezus ervoor zorgt dat een bruiloftsfeest tot volle bloei komt (Johannes 2:1-11). Jezus heeft het beste voor het laatst bewaard. Bij de tempelreiniging zie je misschien minder snel dat het om een wonder gaat. Maar dat is het wel. De tempel is het meest heilige van het geloof. Niemand houdt daar huis want God woont daar. Mocht iemand toch wat in z’n hoofd halen dan was er altijd nog tempelpolitie. Daar treedt Jezus op. Vol gezag. Niemand grijpt in. Hij be-heer-st het plein zoals hij de storm op het meer beheerst. Men is in de ban van Jezus.

Waarom doet Jezus dit? Om te laten zien dat het er eerbiedig aan moet toegaan en het er geen chaos mag zijn (markt, Johannes 2:16)? Ja. Ik kom daar straks op terug. Maar Jezus’ wonderen hebben een doel. Namelijk dat je in hem gaat geloven. Jezus onthult wie hij is. Daar gaat het om. Jezus spreekt zo over God: ‘mijn Vader’ (Johannes 2:16)! Dit gaat over de eenheid van de Vader en de Zoon (Johannes 1:18). Hier ligt de kern van wat er op dat tempelplein gebeurt. Steeds meer gaat het hierover in het evangelie (Johannes 5[v], 10:30 e.a.). Vanuit hier ga je begrijpen dat Jezus zich ergens anders boven de tempel plaatst (Matteüs 12:6).[vi] Met dit wonder laat Jezus je anders kijken.

Woonplaats
Ga maar na. God gaf de tempel om zo in het midden van zijn volk te zijn. Toch was er vanaf het begin van de tempel al spanning. Want kan God, de Verhevene, de Heilige, werkelijk in een (door mensenhanden) gebouw wonen? Dat vroeg Salomo zich af bij de inwijding van de eerste tempel (1 Koningen 8:27). En als dat niet zo is; wat wil God dan wel bereiken met die tempel die Hij toch wilde laten bouwen en met al die voorschriften daaromheen? Dat maakt Jezus hier duidelijk. Het wonder van het tempelplein laat zien dat God eindeloos verder gaat dan zich te verbinden aan een plaats of een gebouw. De hemelse HEER woont in Jezus in ons midden (Johannes 1:14). In een mens van vlees en bloed. Dat wonder ontvang je in de tempelreiniging.

Wat wonderlijk. Alles en iedereen moet eruit (gejaagd worden) om plaats  maken voor de Heer zelf.

4 Leef met Jezus.
Zet dan gelijk een volgende stap. Met het wonder op het tempelplein laat God niet alleen zien wie Hij in Jezus is. Hij laat zien wie jij in Hem bent.

Christenen kunnen wel eens denken dat we niet meer naar de tempel hoeven om God te ontmoeten. Alsof het geloof in Jezus betekent dat er iets is afgeschaft. Maar Jezus schaft niet af (cf. Matteüs 5:17). Jezus schaft de tempel niet af. Jezus vervult. Hij laat zien wat de tempel werkelijk betekent. God wil onder de mensen wonen. In ieder die in Jezus gelooft. Denk aan wat er even later in het evangelie van Johannes gebeurt. Dan gaat Jezus in gesprek met een buitenlandse vrouw, een Samaritaanse nota bene. Dat Jezus haar als gesprekspartner kiest kan voor geen kant. Zij is een vrouw (praat je niet mee als man). Buitenlander – zelfs een gehate Samaritaan (die haat/negeer je). Maar Jezus spreekt met haar. Ze hebben het over de plek waar God aanbeden wordt. In Jeruzalem (tempel) of elders? Jezus zegt dat God aanbeden wordt in Geest en waarheid (Johannes 4:23).[vii] En voordat het zover komt moet deze vrouw eerst zelf gereinigd worden. Er deugt namelijk veel niet in haar leven. Zie je? Hetzelfde patroon als Johannes 2. Jezus reinigt het leven door de troep eruit te sturen en te laten zien wie hij is.

Tempel van de Geest
Jezus leert je anders naar jezelf te kijken. Opmerkelijk genoeg zegt Paulus dat de lichamen van de gelovigen een tempel van de Geest zijn (1 Korintiërs 6:19). Dat komt door Johannes 2. Jezus is met zijn lichaam de tempel. Zijn lichaam wordt afgebroken om jou nieuw te maken. Daarom zijn gelovigen ‘tempels’. …..(privé). Denk ook aan de heilige doop. Het badwater dat je nieuw maakt door de kracht van de Geest (Titus 3:5).

Zie je dat Jezus niks ‘afschaft’? Hij vervult. Hij woont met zijn Geest in jou. Veel nieuwtestamentische aanwijzingen of leefregels beginnen met goede omgang met je lichaam en seksualiteit (Galaten 5).[viii] Wij maken snel onderscheid tussen ‘geestelijk en lichamelijk’. De Bijbel denkt zo niet. Dat komt door Johannes 2. Doe niet mee in de westerse mythe dat je zelf beslist over je lichaam. Jezus is Heer en meester op dat plein van die tempel. Hij is de tempel en jij bent dat in hem.

Toewijden
Ik rond de preek af. Vorige week ging het over Jezus als lam. Het lam vecht tegen het kwaad. Volg hem daarin. Vandaag gaat het over Jezus als tempel. Laat hem jou reinigen, nieuw maken en toewijden aan zijn zaak.

---

[i] Denk aan de details van de zweep en wie er op het tempelplein zit (Johannes 2:14vv) en de opmerking over de 46 jaar van de tempelbouw. Van Kooten maakt zich in Echo’s van het goede nieuws hard voor Johannes als ooggetuige en als eerste evangelist. Zie mijn bespreking van zijn intrigerende boek.
[ii] Zie preek Johannes 1:29&36 Het lam dat de zonde van de wereld wegneemt.
[iii] Zie preek tempelvisioen Ezechiël 40vv.
[iv] Zie ook Huis van gebed. Inleiding op de Week van gebed en preek tempelreiniging uit Marcus.
[v] Zie  Aan een stuk werken. Preek Johannes 5:17. En zie Wie getuigt er in de zaak van Jezus. Preek Johannes 5:30-49.
[vi] Zie preek De werkelijke betekenis van de tempel.
[vii] Zie preek Johannes 4.
[viii] Zie preek vrucht van de Geest Galaten 5.

LITURGIE

Afkondiging overlijden ….
Opw. 599 Kom tot de Vader
In memoriam 
Gebed

Afkondigingen kerkenraad 

Verwachten Sela (votum)
Groet 
Amen (gezongen)
Opw. 124 Ik bouw op U

Gods leefregels en Agnus Dei in trinitarisch licht

Gebed

Kinderen naar voren 
Hé luister mee opw.kids 112
Kinderen naar kring (terug voorafgaand aan doop)

Preekrooster (korte toelichting)
Johannes 2:13-22 Kort voor het Joodse pesachfeest…
GK Psalm 69:3 en 11 (Beschaam om mij…)
Verkondiging 
Belijdenis Sela (staand)

Kinderen komen terug uit kring
Bediening heilige doop aan ….
Gods zegen voor jou (ouders eerst, gemeente volgt)
Opwekking gemeente

Dankgebed en voorbede 

Collecte 

Alles voor Hem (Sela)

Zegen
Amen (gezongen)

Felicitatie doopouders

Verdere ontmoeting 

==== einde ===