Tomas kan het niet geloven dat Jezus leeft. De Heer komt hem in zijn scepsis tegemoet. De preektitel is ontleend aan het bekende gedicht van Edward Shilllito.

Gemeente van de Heer

Het is Pasen geworden. De Heer Jezus leeft. In de donkere grafkamer ontstaat geloof (Johannes 20:8). In de graftuin begint het zien: ‘Ik heb de Heer gezien (Johannes 20:18)!’ Nieuw leven is begonnen. Wat indrukwekkend. Het wordt nog mooier. Johannes bewaart het beste voor het laatst (cf. Johannes 2:10).[i]

1  Opstandingslichaam.
Dat beste zit allereerst in Jezus zelf. Het is duidelijk dat hij niet gebonden is aan deze wereld en haar wetten. Voor zijn kruisdood liet Jezus zien dat hij Heer is van de wereld en de schepping (wonderen). Toch is het nu ook anders. Jezus verschijnt plotsklaps. Een gesloten deur is geen probleem. Toch is hij geen geest. Jezus toont zijn lijdenswonden. Jezus leeft. Hij is (het) echt. De gekruisigde leeft. Er is een nieuwe werkelijkheid begonnen.

Meestal wordt er – bij gebrek aan beter – gezegd dat Jezus een opstandingslichaam heeft. Maar let vooral op de reactie van de discipelen. Zij gaan niet in discussie over het wat en hoe. Zij zien de Heer. Ze zijn blij (Johannes 20:20). Hun verdriet wordt een lied (Opwekking 720).

Vrede
Van deze hemelse Heer ontvangen ze een vredegroet. Een gewone, alledaagse groet zoals je die overal hoort in het Midden-Oosten. Maar op Pasen zal deze groet extra bijzonder hebben geklonken. Het is de vrede van Jezus’ volbrachte werk (Johannes 19:30). De vrede dat God onze Vader is (Johannes 20:17).

Op basis van deze Paasgebeurtenis schrijft Paulus 1 Korintiërs 15 over het opstandingsleven in Jezus. Je ziet hem zoeken naar woorden als hij spreekt over een aards en hemels lichaam, een vergankelijk en onvergankelijk bestaan. Het gaat ons begrip te boven. Het wordt ons wel aangezegd – net zoals Jezus op Pasen werkelijk verschijnt. We ontvangen dit allemaal als glimp van het leven van de eeuw die komt (Nicea). Voor nu geldt: ontvang Jezus’ vrede en volg hem.

2  De Heilige Geest ontvangen.
Het beste zit vervolgens in Jezus’ daden en woorden. Jezus blaast overheen zijn leerlingen. Pasen en Pinksteren op een dag. Jezus zegt namelijk:

Ontvang de Heilige Geest. Als jullie iemands zonden vergeven, dan zijn ze vergeven; vergeven jullie ze niet, dan zijn ze niet vergeven
(Johannes 20:23).

De betekenis van dit woord zie je als je kijkt naar het geheel van het evangelie van Johannes. Johannes pakt de draad op vanaf het allereerste begin. In het begin was het Woord… alles is daardoor ontstaan (Johannes 1:1). Dat is Genesis 1 in Jezus’ perspectief. Zo gaat het op Pasen.[ii] Zoals de Schepper de levensadem in de mens blaast (Genesis 2:7, Septuagint) zo begint de nieuwe schepping als de volgelingen de Geest ingeblazen krijgen. De oerzonde is vergeven. De eerste mens wilde zijn als God. Nog steeds zit die neiging in ons. Gods antwoord hierop is verbluffend: Hij wordt zelf mens. In Jezus is Hij het lam dat de zonde van de wereld wegneemt (Johannes 1:29).[iii] Hij zet de mensen op hun voeten en blaast hen zijn levendmakende Geest in. Alles is volbracht (Johannes 19:30).

Derde weg
Als het vandaag over de Geest gaat, gaat het al snel over als ervaring,  voelen, merken en zien dat het echt is of over bijzondere gaven (tongentaal e.d.). En, inderdaad, de Geest ‘versiert’ het leven. Maar begin bij het begin. Jezus spreekt voor zijn lijden en sterven over de Geest. Hij zegt dat de Geest duidelijk maakt wat zonde is, gerechtigheid en oordeel (Johannes 15:8-11). Het geloof in hem, Jezus, staat daarbij centraal. Daar komt de Heer op terug op Pasen. Het gaat om het leven met hem door zijn Geest die, net als hij, Heer is (Nicea).

Jezus opent op Pasen een derde weg. Makkelijk kun je zonde of tekorten verzwijgen of bagatelliseren. Niemand is immers perfect. Dat is de ene weg. De andere weg is een cancel- of afrekencultuur creëren waarin wie niet aan de norm voldoet de klos is. Jezus’ weg is anders. Ja, het gaat over zonden en wonden maar op zijn manier. Hij is immers het lam dat de zonden wegdraagt. Wijs op hem en volg hem. Op basis hiervan zegt Jezus’ broer, apostel Jakobus, in zijn brief dat het goed is dat je aan elkaar je zonden belijdt (Jakobus 5:16). Hij zegt erbij dat je vervolgens voor elkaar bidt en dat dat genezend werkt.

Zie je je Heer en wat hij zegt en doet? Leven wij zo? Heb je weleens je fouten toegegeven? Heb je zo wel eens voor iemand anders gebeden? Dat is de wereld die is opengegaan op Pasen. Ontvang de Heilige Geest.

3  Geen god heeft wonden….
Het allermooiste komt op het laatst. Tomas kan niet geloven dat Jezus leeft. Hij wil de wonden zien en aanraken. Jezus maakt hem geen verwijt maar komt hem tegemoet. Wat zal Tomas hebben opgekeken. Zijn ogen uitgekeken. Zie het schilderij van Caravaggio. Tomas’ belijdenis markeert het slot van het evangelie van Johannes; ‘mijn Heer, mijn God’ (Johannes 20:28).[iv] Het Woord dat God was is mens geworden (Johannes 1). Het Woord vindt gehoor en geloof.

Uniek
Deze Heer en God laat zijn wonden zien. Pasen wist Golgota niet uit. Golgota bloeit open. God is werkelijk uniek. Als mensen het over God of goden hebben gaat het over machtige wezens die hoog en droog op een troon zitten en doen wat hun behaagt. Een bekend gedicht zegt treffend dat anders is:

De andere goden waren sterk, maar Gij waart zwak;
Zij reden, maar Gij struikelde tot een troon;
Maar tot onze wonden kunnen alleen Gods wonden spreken,
En geen god heeft wonden, maar Gij alleen
(Jezus van de littekens, 1919. Edward Shillito).[v]

God lijdt in Jezus helemaal met je mee. Hij droogt Maria’s tranen. Hij geneest Tomas’ scepsis. Hij maakt alles nieuw. Onvoorstelbaar dat God in Jezus zo is.

Littekens
Betrek dit evangelie ook op jezelf. Jezus zegt dat zijn weg de weg is van zijn leerlingen (Johannes 12:24 en 25).[vi] Volg hem op de weg van lijden die de weg van heerlijkheid is. Petrus leert het om zo te volgen (Johannes 21:18 en 19). Paulus zegt dat hij Jezus’ littekens in zijn lichaam draagt (Galaten 6:17).[vii] Wie Jezus volgt heeft deze littekens. Het is een teken dat je in de (wed)strijd zit en niet een toeschouwer bent die vanaf de tribune toekijkt of alles goed verloopt en af en toe wat aanwijzingen geeft.

Leef zo niet maar volg Jezus. Leef je leven door zijn Geest en wees tot een zegen voor al die mensen die God op je pad plaatst.

Meedoen
We hebben een paar weken naar het evangelie van Johannes geluisterd. We danken de Geest voor dit evangelie.

Het Woord dat bij God was is mens geworden en heeft onder ons gewoond.
Hij heeft alles volbracht. Het is Pasen geworden.
Er ontstaat geloof.
Jezus wordt gezien.
Hij wordt beleden als Heer en God.
Stem in met dit evangelie en doe mee met de getuigen die je zijn voorgegaan.

---

[i] Ik heb me niet verdiept in het wat en hoe van het slot van Johannes. Is hoofdstuk 21 later toegevoegd? Johannes 20:30 en 31 lezen als een afsluiting.
[ii] Zie Paaspreek Het licht heeft overwonnen. Preek Johannes 20:1-10.
[iii] Zie preek Jezus het lam van God. Preek Johannes 1:29.
[iv] Zie De geloofsbelijdenis van Boromir.
[v] Prachtig en passend dat Geurt Henk van Kooten zijn boek Echo’s van het goede nieuws met dit gericht afsluit. Zie mijn blog over dat boek.
[vi] Zie preek Zinvol leven. Preek belijdenisdienst Johannes 12.
[vii] Zie Wonden en littekens op Pasen. Preek Galaten 6:17.

Liturgie

Welkom en afkondigingen kerkenraad

Votum (GK)
Groet
Amen (GK)

DNP Psalm 122: 1 en 3 Ik spring van blijdschap

Wij kiezen voor de vrijheid GK 176 (geboden)

Gebed

DNP Psalm 43 alle verzen. Heer, doe mij recht (in verband met 4 en 5 mei)

Kinderen naar voren
Kinderlied
Kinderkring

Johannes 20:19-31 Op de avond van die eerste dag…
Opwekking 720 God maakt vrij (mijn verdriet wordt een lied)
Verkondiging
GK 95: 2 tm 4 Geen graf hield Davids zoon…

Dankgebed en voorbede

LB 622:1, 4 en 6 Nu triomfeert de Zoon van God

Zegen
Amen (GK, gezongen)

Verdere ontmoeting