Gemeente van de Heer
Jezus kwijt?
Weet jij of je moeder of je vader ergens bijhoudt wat jij zegt of doet? Bijvoorbeeld wat jouw eerste zin was. Waar jij je eerste stapjes zette. Een mooie foto. Je hebt het er later nog eens over met elkaar. Bijzonder is dat.
In het gezin van Maria en Jozef zullen ze het vast vaak hebben gehad over die ene pelgrimstocht naar Jeruzalem. De paniek dat ze Jezus kwijt waren. Een AMBER Alert was er in die tijd nog niet. De opluchting toen ze Jezus zagen in de tempel. En de irritatie: ‘wat doe je ons aan’ (Lucas 2:48)! Maar vooral dat antwoord van Jezus. Of Maria en Jozef een notitieblokje hadden of niet dat weten we niet. Wel dit: Maria bewaarde dit soort dingen in haar hart (Lucas 2:51). In haar hart noteerde ze Jezus’ woorden:
‘Waarom hebt u naar Me gezocht? Wist u niet dat Ik in het huis van mijn Vader moest zijn?’
(Lucas 2:49)
Maria had al heel wat wonderlijke dingen over haar kind gehoord (Lucas 1 en 2). Nu zegt Jezus dit tegen haar. Wat zou dit met haar hebben gedaan?
Jezus en zijn Vader
Jullie zeiden: ‘er staat bijna niks over Jezus als tiener in de Bijbel’. Dat klopt. Alleen dit verhaal. Maar dit ene verhaal vertelt veel. In die tijd waren gezin, familie en geroepsverband belangrijk. Het gaat anders dan bij ons waar een gezin in de auto stapt of achter elkaar aanfietst. Dat merk je. Jozef en Maria waren niet ongerust toen Jezus niet gelijk bij hen was toen ze uit Jeruzalem vertrokken. ‘Jezus loopt vast met de anderen mee’ zullen ze gedacht hebben. Je hoort bij elkaar en let op elkaar. En als ze Jezus vinden zegt Maria: ‘Je vader en ik….’ Familie. De groep. Wij. Luister naar wat Jezus zegt. Hij spreekt over een andere relatie. Jezus zegt: ‘mijn Vader’. Dat Gods tempel daarom zijn plek is. Hij is dan twaalf jaar oud. Bijzonder. Al helemaal in die tijd. Jezus is niet brutaal. Hij gaat met Jozef en Maria mee en gehoorzaamt hen (Lucas 2:51). Tegelijk is Jezus ook heel beslist. ‘Mijn Vader’. Ik hoor bij Hem.
Wie is Jezus?
Toen we deze dienst gingen voorbereiden hadden jullie heel wat onderwerpen bedacht. Deze kreeg de meeste stemmen. Weet je wat het interessante van dit onderwerp is? Het gaat over meer dan alleen maar Jezus als tiener en dat daar niet zoveel over in de Bijbel staat.
Ik bedoel dit. Stel dat we volgende week een dienst doen met de ouderen van de gemeente. Zij kunnen hetzelfde zeggen. Sterker nog: er staat helemaal niks over Jezus als oudere in de Bijbel. Jezus was ongeveer dertig toen hij begon op te treden. Een paar jaar later werd hij gekruisigd, stond hij op uit de dood en voer hij naar de hemel. Een oudere kan zich afvragen: ‘als ik mijn heup breek; snapt Jezus dat dan?’ Bij iemand die vergeetachtig of dement wordt kan die vraag ook opkomen. En zo kun je nog wel even door gaan. Iemand die ruzie krijgt met haar man of met z’n vrouw; Jezus was niet getrouwd. Als je je partner verliest; Jezus maakte dat niet mee. Als je wit bent; wat betekent het dat Jezus getint is? Zie je? Het gaat vanmorgen over Jezus als tiener. De vraag die daarbij hoort: wie is Jezus? Wat betekent het dat hij Heer is?
Betrouwbaar
Weet je: volgens mij kun je twee dingen doen. Of je gaat luisteren naar al die Bijbelse verhalen over Jezus en je wilt hem leren kennen en volgen. Of je kiest een ander spoor. Ik zeg dat laatste omdat dat, helaas, ook zo is gegaan in de geschiedenis. Op den duur, toen de heilige apostel Paulus zijn brieven allang had geschreven en de evangelisten hun verhalen over Jezus’ leven, vonden sommigen dat niet genoeg. ‘Is Jezus zo wel interessant genoeg’, vroegen zij zich af? Zij gingen er verhalen bij verzinnen (Kindheidsevangelie van Thomas). Dat Jezus een wonderkind is. Dat hij bijvoorbeeld van klei vogeltjes maakt en die laat vliegen. Dat hij iemand die in de zaak van zijn vader Jozef komt en die iets lelijks doet blind maakt. Of dat Jezus zelfs als baby wonderlijke dingen doet. Dat lijkt allemaal leuk en aardig. Alsof je iemand tegen wie je opkijkt ook nog een beetje opleukt. En dan lijkt het alsof je als tiener net iets meer aan Jezus hebt.
Maar het is niet zo. Wat het Nieuwe Testament vertelt is dat God zelf mens is geworden in Jezus. Dát is het wonder. Iets heel anders dan leuke toverkunstjes of andere interessante dingetjes. Als Jezus later grote wonderen doet is dat om zo te laten zien wie hij is. En dat de mensen aan de hand van de boeken (‘de Schriften’) die ze van God hebben gekregen kunnen ontdekken wat er gebeurt als Jezus zonden vergeeft, zieken geneest en bevrijdend spreekt. Wat alle profeten hebben gezegd over de tijd van Gods grote geluk; dat is nú. De kerk heeft die latere verhalen van Jezus dan ook nooit erkend als evangelie. In de Bijbel staan, gelukkig, alleen betrouwbare verslagen over Jezus (zie Lucas 1:1-4).
Volg Jezus
Vertelt de Bijbel weinig over Jezus’ leven voor zijn dertigste? Inderdaad. Misschien zou je meer willen weten. De Bijbel vertelt lang niet alles. Een ander onderwerp dat een van jullie noemde was bijvoorbeeld dino’s. Zegt de Bijbel ook niks over. De Bijbel vertelt genoeg om je te laten zien waar het om gaat. Zo is het ook met Jezus’ tienerjaren. Al op zijn twaalfde spreekt Jezus over zijn unieke band met God de Vader. Dat betekent dat jij dankzij Jezus onder een open hemel leeft. Dat God er niet alleen is maar dat hij dankzij Jezus jouw God en Vader is. Er elke dag voor je is. Je vraagt om Hem te vertrouwen. Hem te volgen door van Jezus te houden. Dat als jij dilemma’s hebt over je schermtijd, je hobby’s, je vrienden en vriendinnen, de Geest bidt om goed advies.
Jezus en de liefde
Zou je meer willen weten? Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of Jezus wel eens verliefd zou zijn geweest. Misschien helpt een ander Bijbelverhaal over Jezus hierbij. Een paar weken geleden luisterden we naar het verhaal dat een vrouw Jezus’ voeten nat maakt met haar tranen, die droogt met haar haren en die voeten kust (Lucas 7:36-50).[i] Zeker zal dat Jezus seksueel iets hebben gedaan. Jezus is Gods zoon die echt mens is geworden – met alle bijkomende gevoelens en gedachten. Wat Jezus niet doet is achteraf een afspraakje maken met die vrouw. Jezus gebruikt dat moment om de bron van alle liefde te laten zien aan alle aanwezigen. Hij stuurt die vrouw geen bosje bloemen maar geeft haar het grootste cadeau; zijn vrede, sjalom. Zou Jezus verliefd kunnen zijn geweest? De evangelisten zeggen dat Jezus mensen aankijkt en hen liefheeft. Gods zoon is mens geworden. Liefdesgevoelens horen daarbij. Uit Lucas’ verhaal over Jezus als tiener merk je hoe Gods Geest in hem is; waar hij mee bezig is. Hij kiest niet voor een intieme relatie met iemand anders. Gods zoon is mens geworden voor die ene bruid; de gemeente. Alle gelovigen. Joodse en Nederlandse. Jongeren. Ouderen. Gekleurde en witte mensen. Gezonden en zieken. Levenden en doden. Getrouwden en niet-getrouwden. Rijken en armen. Iedereen.
Jezus en vloeken
Iemand anders zei: ‘als Jezus bij Jozef in de timmermansplaats werkte en op z’n duim sloeg; wat dan?’ Zou Jezus hebben gevloekt? Misschien kun jij het je niet voorstellen dat het niet zo was. Zo gewend zijn wij aan vloeken. Op straat. Bij het sporten. Op je werk misschien. Maar vloeken is iets vreselijks.[ii] Het is een klap in het gezicht van God. Majesteitsschennis. Ik weet niet hoe Jezus zich dan uitte. Jezus heeft ons leven geleefd en is in al onze lastige situaties terecht gekomen – zonder zonde (Hebreeën 4:15). Uit de evangelieverhalen leer je Jezus niet als watje kennen. Hij kan onvoorstelbaar scherp en hard uit de hoek komen (Matteüs 16:23, 23:27, cf. Openbaring 2 en 3). Hoe dat eruit ziet als je je op je vinger slaat? Jozef en Maria kunnen het ons misschien later vertellen.
Heeft Jezus dan niks met vloeken te maken? Staat hij ‘daarboven’? Paulus heeft hier het meest over nagedacht. Hij kende de Bijbel (Schriften) uit zijn hoofd. Hij wist dat wie aan een paal hangt door God vervloekt is. Het dringt met een schok tot Paulus door; Golgota betekent dat Jezus voor ons tot vloek is geworden (Galaten 3:13).[iii] Iemand die niet vloekte; één en al vloek geworden – een grote GVD. Iemand die de zonde niet kende tot zonde gemaakt (2 Korintiërs 5:21).[iv] Zie je wat dit betekent? Ga naar Jezus toe als je iets doet wat niet deugt. Met grote fouten en kleine blunders. Jezus weet precies waar je het over hebt. Nog veel beter zelfs dan jij dat weet. En zoals hij die vrouw die hem zalfde niet voor zichzelf wilde inpalmen maar vergaf en vrede gaf, zo zal zijn vrede er ook voor jou zijn. En Jezus geeft je zijn Geest om je te helpen nieuw te worden.
Het doel van Jezus’ leven
Als twaalfjarige zegt Jezus dat hij in de tempel moet zijn. De plek die laat zien dat God er is. En hoe God is. Dat Hij uit is op een echte relatie. Daar is Jezus. Opvallend is dat Jezus tegen Jozef en Maria zegt dat hij daar moet zijn. Zoiets zegt Jezus na zijn opstanding ook tegen de Emmaüsgangers. Zij hebben na Jezus’ dood de hoop opgegeven. Jezus zegt tegen hen: ‘moest de messias al dat lijden niet ondergaan om zijn glorie binnen te gaan’ (Lucas 24:26)?[v] Hier hoor je het doel dat hem voor ogen staat.
We hebben geen filmbeelden van de twaalfjarige Jezus en ook geen geluidsfragment. Maar het zou kunnen dat er oprechte verbazing in zijn stem klonk. Begreep Maria hem niet? Waren zij werkelijk bezorgd om hem? ‘Waarom hebt u naar me gezocht’ (Lucas 2:49). Wat een vraag. Ook dit komt later in het evangelie terug. Als de vrouwen naar Jezus’ graf gaan zeggen de engelen: ‘waarom zoeken jullie de levende bij de doden’ (Lucas 24:5)? Zouden de engelen ook verbaasd zijn geweest? Voor jou en mij is het logisch. Ouders die bezorgd zijn om hun kind. Je gestorven meester respect komen betonen. De hemelse logica is anders. ‘Waarom zoek je me?’ ‘Waarom zoek je me hier?’ Jezus kijkt anders. Hij heeft iets anders voor ogen. Hij heeft jou voor ogen.
Geluk
Ik rond de preek af. Misschien heb je een foto van toen je heel klein was. Een waarop je ziet: die foto zegt precies wie ik ben – ook al ben ik dan nog klein. Lucas geeft ons een soort foto van Jezus. Dit is ‘m. Maria’s zoon. Gewoon, heel gewoon in het gezin van Jozef en Maria. Geen toverkunsten. En toch een geheim. Een geheim dat tot vandaag jouw geluk is. Het geluk van ons allemaal.
[i] Zie Jezus door een zondares gezalfd. Preek Lucas 7:36-50.
[ii] Wie er als christen voor pleit om in sommige situaties maar zachtjes te vloeken weet niet waar die het over heeft. Zie Jezus is selfie uit selfie geworden.
[iii] Zie preek Jezus tot vloek geworden. Goede Vrijdag met Galaten 3:13.
[iv] Zie Jezus tot zonde gemaakt. Preek 2 Korintiërs 5:11-21.
[v] Zie preek Emmaüsgangers.
Liturgie
Welkom
Votum en groet (Sela)
Wat hou ik van uw huis PvN 84
GK 176b beurtzang Wij kiezen voor de vrijheid (geboden)
Gebed
Kinderen naar voren
Sta eens even op, Opwekking Kids 100
Kinderen naar kring
Jezus als tiener (jongeren):
- Kun(t) u/je iets moois of bijzonders noemen uit uw/jouw tienertijd?
- Hoe was Jezus als tiener volgens u/jou?
Lezen NBV Lucas 2:41-52 Zijn ouders gingen jaarlijks… (jongeren)
Verkondiging van het goede nieuws
Een rivier vol van vrede
Dankgebed en voorbede
Collecte en kinderen komen terug
Opwekking 733 Tienduizend redenen
Zegen
Amen (gezongen)
Verdere ontmoeting
