Gemeente van de Heer

1         Wat een prachtig lied.
Kijk je wel eens naar de Tour de France? Het is bloedheet in Frankrijk. Veel en koel drinken is essentieel. Een van de renners stapte na afloop een rit even in een koud bad (ijsbad?). Heel je lichaam warmt op en schreeuwt om verkoeling.

We hebben net Psalm 23 gelezen. Het gaat daar over uitrusten in een groene omgeving, aan het water. In onze steeds warmer wordende zomers is dit – vooral als je in de stad woont – een prachtig en aantrekkelijk beeld. Niet alleen voor sporters maar voor iedereen die last heeft van de hitte. Psalm 23 is een oase. Geestelijk en lichamelijk. Dichter David krijgt nieuwe energie. En dan wordt hij ook nog eens genodigd om aan te schuiven aan een rijk gevulde tafel. God is niet alleen de Herder die je een heerlijke leefomgeving geeft. Hij is ook de Gastheer en Chef-kok bij wie het goed toeven is. Het kan niet op.

Jezus de goede herder
Psalm 23 vertelt op een manier die sterk tot de verbeelding spreekt over Gods goedheid. God(s zorg) laat het je aan niets ontbreken (Psalm 23:1). Naar deze God laat Psalm 23 je verlangen. Een sterk lied. Een bekend lied. Misschien wel de meest geliefde Psalm die er is. Jezus pakt Psalm 23 op als hij zegt dat hij de goede herder is (Johannes 10) Hij geeft zijn leven voor de schapen. Hij zegt dat andere misleiden terwijl hij leven geeft in overvloed.

Afgelopen weken hebben we naar Psalm 6 en Psalm 14 geluisterd.[i] Dat zijn liederen waar je niet zomaar aan begint. Soms is het ook best heftig en niet altijd is het makkelijk om alles te begrijpen. Psalm 23 is anders. Het is een heel toegankelijk lied is. Alles wat dit lied je voorschotelt wil je ook.

2         Eenheid van Psalmen 22 en 23.
Voordat je denkt dat Psalm 23 een soort reclamefolder is van een aantrekkelijk, ‘hemels’ vakantieoord, is het zaak goed te luisteren. Waarom heeft David nieuwe kracht nodig (Psalm 23:3)? Over welk donker dal gaat het (Psalm 23:4)? Wie zijn de vijanden waar hij het over heeft (Psalm 23:5)? Op de achtergrond speelt er blijkbaar van alles mee. Wat dan en wat betekent dat?

Golgota
Bij het luisteren naar de Psalmen hebben we ontdekt dat de plek die deze liederen krijgen (in zichzelf) al veel betekent.[ii] Psalm 23 volgt op een lied van een heel andere orde. In Psalm 22 worstelt David met zware beproeving die God op zijn pad plaatst. Nergens vindt hij rust (Psalm 22:3). Het ontbreekt hem aan alles. God is ver bij hem vandaan. Zijn leven verdroogt en verdort. Kortom; in Psalm 22 is Psalm 23 op de kop. Het omgekeerde van de rust, het water en het goede leven in Gods nabijheid waarvan Psalm 23 getuigt. Je gaat de waarde van Psalm 23 zien als je je realiseert dat Jezus niet alleen de goede herder van Psalm 23 is maar ook de lijdende Heer van Psalm 22. Jezus zegt op Golgota:

‘Mijn God, mijn God; waarom hebt U mij verlaten?’
(Matteus 27:46, Psalm 22:2)[iii]

In dit woord hoor je de diepte van Jezus’ lijden. Dat zit vooral in het afstandelijke ‘mijn God’. In de beproeving van Getsemane roept Jezus God als ‘Vader’ aan (Matteus 26:39 en 42, cf. Romeinen 8:15).[iv] Die intimiteit is weg op Golgota. Jezus ervaart Godverlatenheid – ten volle. Hij gaat voor ons door de hel. Dat is het donker dal van Psalm 23. De droogte van het leven zonder God (Psalm 22). Het zinloze bestaan. Leven dat je uitput. Jezus loopt die weg uit.

Overwinning
Dan is er nog iets bijzonders in de relatie tussen Psalm 22 en 23. In zijn lijden ervaart David toch ineens redding. Hij roept het uit: U hebt mij geantwoord (Psalm 22:22c)! Vanaf dat moment verandert Psalm 22 van karakter. De Psalm wordt een overwinningslied. Dit loopt uit op het goede leven met God (Psalm 23). Precies zo gaat het aan het kruis op Golgota. Vlak voor zijn dood schreeuwt Jezus het uit: Het is volbracht (Johannes 19:30).[v] Dat is een overwinningskreet. Een die een ander licht op Golgota werpt. Golgota is goed nieuws omdat Jezus de weg naar leven baant. Het Hebreeuws (Psalm 22) en het Grieks (Johannes 19) hebben hier beide één woord. Een kreet die alles anders maakt. Er komt nieuw leven. Dwars door lijden heen. Een nieuwe generatie zal de Heer dienen (Psalm 22:31 en 32). Eindeloos goed leven is het deel van wie dankzij Jezus bij God kind aan huis is (Psalm 23:6). In Jezus is God onze Herder (Psalm 23).

Belijdenis
Vanuit Jezus zie je de onderlinge verbondenheid van Psalm 22 en 23 en ontdek je de kern van Psalm 23. Dat is niet de groene weide. Of het verkoelende water. Ook niet het heerlijke eten en drinken. God doet niet aan all-inclusive-reizen. De kern staat in het midden van het lied.[vi] Het is een belijdenis:

U bent bij mij
(Psalm 23:4d).

David realiseert zich dat God erbij was toen hij dat totaal niet zo heeft ervaren (Psalm 22). Die opluchting klinkt door in Psalm 23. Het lied ademt diep vertrouwen. In het donkere dal is God erbij. Ook bij tegenslag is daar die Coach. Hoe wonderlijk goed is God (Opwekking 770).

3         Leven in Jezus’ naam.
Gemeente, ontvang Psalm 23 als bemoediging van de Geest. Je bent gedoopt. Het water van Psalm 23 is over je leven heen gekomen. Vraag de Geest om je leven te vervullen. Dat het water van Gods genade je verkeerde dingen wegspoelt en je leven steeds weer vernieuwt. Dat als er een tijd komt waarin je je afvraagt waarom God bepaalde dingen doet of toelaat dat je niet blijft vastzitten in die vragen maar je laat meenemen door de kracht waarvan Psalm 22 en 23 getuigen. Stap in de stroom van Gods transformerende kracht. Je bent kind aan huis bij God; aan zijn tafel. Denk aan het heilig avondmaal, de eucharistie.

Nieuwe tijd
Wat betekent Psalm 23 nog meer? Na Pasen en Pinksteren houdt de heilige apostel Petrus een toespraak die aan Psalm 23 doet denken. Petrus roept de mensen op om hun leven aan Jezus te geven zodat er een tijd van rust/verkwikking kan aanbreken (Handelingen 3:20). Iemand vertelde me eens dat hij een tijd lang allerlei domme en verkeerde dingen had gedaan. Op een gegeven moment ging er iets mis en begon hij zich te realiseren dat zijn leven niet o.k. was. Hij ervaarde Gods stem in zijn leven en kwam tot geloof. Dat was zo’n bijzondere ervaring dat hij er nog steeds vol van was. Jezus is zijn herder geworden. Dan is niet alles koe-en-ei. Maar de Heer is erbij. De goede herder gaat je voor. Als mensen vandaag zoekend en onzeker zijn laat dan de goede Herder bekend worden gemaakt. Laat het evangelie klinken. Onze tijd vraagt om de vervulling van Psalm 23, de komst van Jezus in al onze harten.

Wees er
Je kunt aan nog iets anders denken bij Psalm 23. In onze prestatiemaatschappij kun je al snel op het verkeerde been worden gezet als je Psalm 23 leest. Je denkt dan: heerlijk, even uitrusten – er hoeft niks. Maar zo is het lied niet bedoeld (zie wat eerder aan bod kwam in de preek).

Ik denk dat Psalm 23 je juist aan het werk zet. Jezus is de goede herder die aan een stuk door werkt (Johannes 5:17). Daartoe zet Psalm 23 je aan. Veel Psalmen getuigen van onrust, lichamelijk en psychisch lijden, oneerlijkheid, haat-en-nijd, beproeving. Zeg maar het leven zoals het is. Daar hebben we in de afgelopen weken bij stilgestaan toen we naar Psalm 6 en 14 luisterden. Toch houden ook die Psalmen hoop op God. En dat vertrouwen wordt niet beschaamd. Dat blijkt uit de oase van Psalm 23. Vervolgens is het de kunst om de werkelijkheid van al deze Psalmen bij elkaar te houden. Als God erbij is (Psalm 23) dan is Hij er ook als je psychisch lijdt (Psalm 6). En als het kwaad in de wereld je treft (Psalm 14). Als je de weg kwijt bent (Psalm 22). De HEER is erbij (Psalm 23). Als jij die overtuiging in de Heer hebt gekregen, wees jij er dan in zijn naam voor de mensen om je heen. Dat je op jouw beurt een herder kunt zijn. Iemand bij wie het goed toeven is. Deel het goede leven dat jij van de Heer krijgt uit. Weet je iemand voor wie jij dat kunt doen? Zie je wat hierin jou roeping is?

Wees gezegend in Jezus’ naam en leef tot een zegen van wie God op jouw pad plaatst.

---

[i] Zie op mijn blog bij afgelopen zondagen.
[ii] Zie Toegewijd en trouw leven. Artikel in OnderWeg over de Psalmen. En zie Bidden in crisistijd. Overzicht preken Psalm 42-49.
[iii] Zie preek Goede Vrijdag Matteus 27:46.
[iv] Zie artikel Jezus in Getsemane. OnderWeg.
[v] Zie preek Johannes 19:30.
[vi] De Psalmen zitten goed in elkaar. Bij de crisisliederen Psalm 42-49 staat Psalm 46 in het midden van die liederen (een lied van vertrouwen). En in Psalm 46 is de kern (in het midden) dat je met God niet zult omvallen (Psalm 46:6). Zie preek Psalm 46.

Liturgie

Welkom en afkondigingen kerkenraad

Votum (GK)

Groet

Amen (GK)

GK 133:1a, 2v, 3m 4&5a De dag gaat open voor het Woord des Heren

GK 176b Wij kiezen voor de vrijheid (geboden)

Gebed

Jezus is de goede Herder (Elly en Rikkert. Kinderlied)

Lezen Psalm 23 De HEER is mijn herder….

DNP Psalm 23: 1 tm 3 Mijn herder is de HEER

Verkondiging van het evangelie

Opwekking 790 God is mijn Herder

Geloofsbelijdenis Nicea (hoeft niet gebeamd)

De lof en de heerlijkheid E&R 87 (canon)

Dankgebed en voorbede

Collecte

Opwekking 770 Ik zal er zijn (Ik ben die Ik ben is uw eeuwige naam)

Zegen

Amen (GK)

Verdere ontmoeting

==einde==