Wereldwijd bant God oorlogen uit. Preek Psalm 46.

Preek Psalm 46, in een zomer col geweld. Voorbeeldliturgie hieronder.

Gemeente van de gekruisigde Jezus van Nazaret

1. Wat een lied.
Afgelopen zomervakantie waren wij in Z-Frankrijk (ja, goed weer gehad – dank je). De eerste dienst die we daar bezochten lazen we deze Psalm; 46. Probleem met Franse kerkdiensten is dat ze in het Frans worden gehouden. En een enthousiaste voorganger maakt het volgen van de preek al helemaal lastig.

Maar ik werd zo gegrepen door de tekst. Eigenlijk vergat ik gelijk waar ik was, wat ik aan het doen was. Ik kon m’n ogen en m’n oren niet geloven. Heb je gelezen/gehoord (vs.9 vv):

Kom en zie wat de HEER heeft gedaan,
verbijsterend is wat hij op aarde verricht:
wereldwijd bant hij oorlogen uit,
bogen breekt hij, lansen verbrijzelt hij,
wagens verbrandt hij in het vuur.

Wat!?

Ik werd overvallen door wat hier staat. Want juist in deze zomer nam geweld, terreur, oorlog en dreiging daarvan het wereldnieuws zo in beslag. Er was geen dag dat er niet bericht werd over de voortgang over de ramp met vliegtuig MH17. En de hel leek wel een gezicht te krijgen in het zich voortslepende conflict tussen Israël en de Palestijnen. Zoveel onschuldige burgers die omkomen, angst en onzekerheid. En alsof het nog niet genoeg was, kwam het dood- en verderfzaaiende  IS(IS) daar nog eens bij. En zoveel meer.

En dan staat daar in dat oude lied: kom eens even hier. Kijk eens goed. Wereldwijd bant God oorlogen uit. Hoe klinkt deze psalm vandaag?

Kijk wat de Heer doet:
De Heer beteugelt alle geweld; in de Oekraïne en in het MO.
Raketten maakt de Heer onklaar.
Terreurgroepen en elk leger schakelt hij uit.
Gevechtshelikopters haalt hij neer.
Geweren, lanceer- en afweersystemen, messen van de beul smijt hij op de schroothoop.
Oorlogen en conflicthaarden bant hij uit.
Overal. Op heel de wereld.
Alle apps, alle kranten, alle journaals over dat nieuws.

Ja. Als dát zo zou zijn!

Psalm 46 strooit zout in de wonden van onze tijd. Iedereen weet dat het nooit zo wordt. Toch?

Tegelijk…: het lied roept het diepste verlangen van ieder mens en elk volk op. Vraag het in MO – aan welke kant/bevolkingsgroep dan ook maar. Iedereen tekent voor een veilige wereld. Een woonplek waar het veilig (vs.5). Een werkelijke schuilplaats (vs.2).

Ps.46 tekent de contouren zo prachtig en aanlokkend mooi. Fantastisch. Het is alsof je door de tekening van deze stad het hemelse Jeruzalem (beschrijving vd Psalm komt niet geheel overeen met wat wij van de stad van toen weten) al ziet: de stad met de rivier, met bomen die geneeskracht bezitten voor alle volken (Op.22).

Maar hóe kan dit? En hoe dan in de realiteit die wij kennen? Wat doen wij als wij dit lied op de lippen nemen?

2. Klein begin.
Nou, misschien maar eens beginnen bij het begin. God is voor ons een veilige schuilplaats; in nood kun je op hem aan, vs.2. PvN zegt het mooi: hij is eerste hulp in nood, dat hebben wij zo ervaren. Zeg jij dat na? Is God zo voor je?

In vervolg van de Psalm gaat het over dingen die je kunnen treffen maar die je niet van God afhouden (3 vv). Vul maar in: toen ik er alleen voor stond liet God me niet in de steek. Is het zo? Toen ik ziek werd, was God de vaste grond onder m’n voeten. Is het zo? Als ik in de clinch lig in relatie, in geloofsworsteling dan is er Een bij wie ik terecht kan en die me de weg wijst. Is het zo? Als het onrecht tastbaar wordten onvrede toeneemt, wil ik blijven hopen op en leven voor Gods recht. Is het zo?

Ps. 46 zegt het onomwonden. Omdat God zich betrouwbaar bewijst: de aarde kan wankelen, bergen storten maar in het diepste van de zee. Laat maar komen de watervloed (vs.4). Ps.46 kijkt naar het begin. God heeft als Schepper bewezen alles (aan) te kunnen (Gen.1). Zo is Hij (vandaag) God. Boven alles uit.

Is het zo voor ons? Laten we eerlijk zijn. Zo zie je het misschien soms. Maar lang niet altijd. Of soms helemaal niet.

Maar laten we ook eerlijk luisteren naar dit lied. Met Psalm 46 bevinden we ons midden in de Psalmen van de Korachieten (ps.42-49). Liederen die allemaal worden gekenmerkt door heftige emoties, extremen. ‘Als een hert dat verlangt naar water’ (ps.42); onrust in de ziel (ps.42/3); strijd om de macht (ps.48).

In het midden daarvan dit lied, ps.46. Met als refrein: De HEER van de hemelse machten is met ons, onze burcht is de God van Jakob (vs.8 en 12). Alsof er uitzicht komt, de zon doorbreekt na een grauwe tijd.

Herken je dát? Gods genade en aanwezigheid dwars door alles heen? In een Psalm die zo nadrukkelijk spreekt van oorlog en geweld moest ik hierbij denken aan het gebed van de onthoofde journalist James Foley; een bericht dat uit zijn gevangenis ons heeft bereikt. Hij spreekt van goede en slechte dagen. James Foley zegt:

Ik weet dat jullie aan me denken en voor me bidden. En ik ben jullie zo dankbaar. Ik voel jullie allen, zeker als ik bid. Ik bid dat jullie sterk kunnen blijven, en kunnen blijven geloven. Ik heb daadwerkelijk het gevoel dat ik jullie aan kan raken, zelfs in deze duisternis, als ik bid.

Midden in alle geweld bereikt ons dit bericht. Dat is heel klein. Maar in alle geweld heel groot(s). Pak het aan. God is sterker dan (religieus) geweld en dwang. Zo getuigen jullie ook vaak in de gemeente. Als je terugkijkt, merk je wel iets van Gods aanwezigheid: in kracht, steun of soms heel direct in een droom of een diep besef dat Hij je niet loslaat. De Schepper is trouw. Zo sluiten we aan bij dit lied.

3. Het vrederijk komt.
Laten we op deze manier ook luisteren naar de verbijsterende woorden dat God wereldwijd oorlogen uitbant. Geen sprookjeswerkelijkheid komt ons hier tegemoet. Niet alleen is er sprake van natuurgeweld (3, 4). De stad van God ligt blijkbaar ook onder vuur (6b). En vs.9b is ook te vertalen met verwoestingen die God aanricht (SV). Het gaat er in alle opzichten heftig aan toe. De Psalm komt dicht bij onze werkelijkheid die we elke dag zien.

Omdat we niet weten over de situatie van ontstaan van dit lied, blijft veel onduidelijk. Wel dat het over de schepping gaat. En er worden hints gegeven over de herschepping, de verlossing van Israël uit Egypte: God komt reddend tegemoet in de vroege morgen (6b, doortocht Schelfzee in Ex.14,24 en 27, cf. Lord of the Ring, de bevrijding van Helmsdiepte bij het aanbreken van de dag).

Zo concreet is het. Gods redding ís begonnen. De Schepper bewijst trouw te zijn. Zijn plan met deze aarde, in dat kleine volk/land, vorm te geven. Ieder verzet tegen die verlossing redt het niet; dat verzet breekt God. Of het nu van buiten (verzet volken) of van binnen komt (ongeloof Gods volk). Zo heeft Gods volk het gemerkt.

En zo komt daar plotseling, zoals vaak in de Psalmen, ineens God sprekend in: ‘staak de strijd. Erken dat ik God ben, verheven boven de volken, boven de aarde’ (11).

Zó komt er vrede.
Zo leren volken de oorlog af:

God wil erkend worden als enige. Als God in het midden is komt het goed (6). Niet ergens God erbij, God-op-afroep-als-het-mij-uitkomt, God-voor-mijn-kar, maar: in midden!

Staak de strijd. Of: wees stil (opw.717). Kom tot bezinnen. Ja; dát denk je toch steeds als je al dat oorlogsgeweld en terreur (op)leeft? Denk nou eens na! Wordt de wereld beter als je iemand hoofd eraf snijdt? Maakt het Westen de wereld beter door superieur te zijn en door (interventie)macht?

Wees stil.
Laat af.
Staak de strijd.
Erken mij, zegt God!
Alleen Ik ben het.

Hier ontdekken we een rode draad in en van de Bijbel.

Israël moest het leren bij de Schelfzee. Wees stil, let op: ík zal voor jullie vechten – zei God (Ex.14:13/4). Kijk omhoog – zegt Jezus, naar míj – dan word je gered (Joh.3).

De stad van God, het vrederijk dat al in het OT zichtbaar wordt maar helemaal onthullend wordt toegezegd in het NT, is gebaseerd op het recht, de liefde en de inspanning van God. Zo trouw is de Schepper. Zo trouw dat hij vrede geeft, ons daarmee tegemoet komt in deze wereld, in Jezus. De belofte die hier van heel lang geleden naar ons toekomt, die stad in het NT steeds scherpere contouren krijgt: de basis daarvan ligt er werkelijk. In deze wereld. Jezus in het midden van twee misdadigers. Jezus; midden in onze dood. In onze zonde. Geef je aan hem. Hij is onze vrede (Ef.2).

De dag komt dat hij zal stralen en ieder mens hem erkennen zal als Heer (Fil.2). Alle oorlogen en conflicten zijn dan werkelijk weg. Recht en vrede, liefde en oprechtheid, barmhartigheid en recht gaan dan hand in hand. Zo trouw is de Schepper.

Gemeente Delfshaven: zo beginnen we aan een nieuw seizoen. We kijken om ons heen. We kijken ook naar onszelf. God begint hier. We hebben zelf afgelopen jaar heel wat voor de kiezen gehad. Ingrijpende dingen maar ook heel mooie. Onze ‘oorlogen’ of ‘oorlogjes’ gevoerd. Hoe begin jij dit seizoen? In de gemeente, op je werk, in relaties? N.a.v. Psalm 46 wil ik je die vraag voorleggen.

Dat er een diepe barst in de wereld zit, dat merken we elke dag. Maar Gods begin, kleine begin: daar zet dit lied ons voor. Met een eindeloos groot perspectief. Té groot (om reëel te zijn)? Maar ook te goed en mooi om los te laten.

Maar de Heer nodigt uit. In zijn kleine begin. Volg jij hem die heeft gezegd:

‘gelukkig de zachtmoedigen; zij zullen de aarde beërven’,
‘gelukkig de vredestichters; zij zullen kinderen van God worden genoemd’,
‘gelukkig ben je als je om mij wordt uitgescholden of vervolgd’ (Mat.5).

Dat is klein!

Nog veel kleiner dan Psalm 46. Dat is nietszeggend. Daarmee red je het niet. Of toch wel? Ja. Zo klein werd de weg naar vrede(rijk). Maar de Weg is er. Concreet. Voor je.

Zo bidden we niet alleen mee met onze broers en zussen waar ook ter wereld. Maar laten we ook stil worden in ons hart: leef je voor dit geluk? Waar zet jij morgen je kaarten op? Wat is jouw gebed/verlangen? Wie of wat is jouw basis?

Wie of wat staat er werkelijk bij jou centraal, in het midden?

——————-

Zie serie preken over de Psalmen seizoen 2016/7.

Voorbeeldliturgie

Welkom
Votum
Groet
Ps.62: 3 en 6
10 woorden
Create in me (ps.51), E&R II nr. 250
Gebed
Mini’s en kidsclub (lied onbekend): Al zou de vijgenboom niet bloeien (E en R 73)?
Ps. 46: 1 en 3 (zingen)
Lezen: Psalm 46
PvN 46 (luisterlied)
Verkondiging: wereldwijd bant God oorlogen uit
1 wat een lied!
2 klein begin.
3 het vrederijk komt.
Opw.717: stil, mijn ziel.. 2x: 1ste keer alleen voorzang (luisterlied), daarna zingt ook gemeente dit lied
Afkondigingen kerkenraad
Gebed, begonnen met ps.43 (luisterlied)
Collecte
Opw.334: Heer uw licht en uw liefde
zegen

One thought on “Wereldwijd bant God oorlogen uit. Preek Psalm 46.

  1. Bedankt voor de prachtige preek over Psalm 46, ik werd er erg door bemoedigd afgelopen zondag! (ik ben lid in Rotterdam-Oost)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s