Spectaculair nieuws. Jezus’ tweede proef in de woestijn. Preek Matteüs 4:5-7.

Jezus wordt beproefd in de woestijn. De eerste proef gaat over de vraag wat het belangrijkste van het leven is. De tweede proef is venijniger. Jezus wordt met het meest heilige verzocht; de Schrift en de tempel. Gods zoon kan toch van de tempel springen (Psalm 91)? Ronduit spectaculair evangelie bevat dit stukje uit Matteüs. De preek is te beluisteren op mijn podcast. Een voorbeeldliturgie staat onderaan de preektekst.

Gemeente van de Heer

1.      Jezus onttroont de vorst van de duisternis.
Ons vorige huis stond aan een drukke straat. Vlakbij ons huis was een zebrapad. Misschien klinkt het gek maar dat zebrapad vond ik de gevaarlijkste plek bij ons in de buurt. Dat heeft hiermee te maken: op een zebrapad heb je als voetganger voorrang. Voor je gevoel ben je daar dus veilig voor de passerende auto’s. Maar sommige auto’s trokken zich niets van dat zebrapad aan. Die scheurden gewoon keihard voorbij. Als je dan als voetganger niet goed oplet omdat je voor je gevoel veilig bent, kun je in de problemen komen.

De Schrift en de tempel!
De tweede proef die Jezus ondergaat lijkt op het voorbeeld van het zebrapad. De duivel verzoekt Jezus met de Bijbel – beter: de Schrift(en) – in zijn hand. De duivel zegt: ‘spring van de rand van de tempel. Er staat geschreven dat God zijn engelen de opdracht zal geven jou, Gods zoon, op handen te dragen’ (Matteüs 4:6). Ja, dat staat inderdaad geschreven (Psalm 91). Geen speld tussen te krijgen. Dit is veilig gebied (Schrift). En Jezus is inderdaad Gods zoon (Psalm 2).[i]

De Psalm zegt toch dat de engelen je zullen dragen? Jezus verzocht. Afbeelding Freebibleimages.org

Bedenk daarbij dat de duivel deze verzoeking laat plaatsvinden op de meest heilige plaats van Gods volk; de Sion, de tempel. De Schrift staat vol van de heiligheid van die plaats en men verwacht op die plek grote dingen van God (Psalm 2, Psalm 48, Ezechiël 40-48).[ii] In Jezus’ tijd was de (vernieuwde) tempel een van de wereldwonderen. Wat een spectaculair zicht zou het zijn geweest als Jezus als Heer van de engelen (cf. Hebreeën 1) zijn entree onder Gods volk zou maken. Iedere knie zou buigen en elke tong zou belijden (cf. Filippenzen 2). Showtime voor Jezus van Nazaret! In een klap wereldberoemd en uiterst geloofwaardig.

Gemeente, hoe sluw is de duivel. Ik bedoel dit: er bestaat een zogenaamde Satansbijbel. Afschuwelijk. Blijf daar in ’s hemels naam een eind bij uit de buurt. Ga daar niet uit nieuwsgierigheid eens in lezen. Maar – dat is hier het punt – die ‘bijbel’ is door mensen (satanisten) gemaakt. De duivel zelf is echt niet zo dom om met een eigen boek (Satansbijbel) op de proppen te komen. Want dan valt hij gelijk door de mand. De duivel is veel sluwer. Dat blijkt in deze verzoeking. De duivel komt brutaalweg met Gods woord aanzetten. Dat doet hij vanouds: ‘is het waar dat God gezegd heeft dat jullie van geen enkele boom in de tuin mogen eten’ – vroeg de slang aan Eva in het paradijs (Genesis 3:1)?[iii]

De slang (Genesis 3) als vreselijk beest. Deze indrukwekkende tekening van Elizabeth Visser zag ik op Twitter bij Marten Vissen en plaats ik met toestemming.

Die vraag is doortrapt. De duivel verdraait Gods woorden (Genesis 2:16 en 17). Dat doet hij op zo’n manier dat er een gesprek ontstaat (Genesis 3:2vv). Zo krijgt de duivel voet aan de grond (Efeze 4:27).

Vorst van duisternis.
Nu, eeuwen later, komt de duivel bij deze mens, Jezus. Alarmfase één want hij, Jezus, is Gods geliefde zoon (Matteüs 3:17).[iv] Net als bij Adam en Eva zoekt de duivel toegang tot Jezus’ hart. De duivel verzoekt Jezus in het belangrijkste. Hij komt aan met een schitterend lied van vertrouwen (Psalm 91). De duivel ‘gunt’ Jezus zelfs de meest heilige plek van het geloof (tempel). Deze proef raakt aan alles waar Jezus mee vertrouwd is en waar hij voor staat. Jezus is gekomen om de Schrift te vervullen (Matteüs 5:17). Als iemand de waarde van Psalm 91 kent, dan Jezus. Als iemand weet waar Gods tempel om gaat, dan Jezus.

Gemeente, wat een verzoeking. Wie op het zebrapad loopt denkt veilig te zijn. Wie Bijbelteksten hoort, verneemt betrouwbare woorden. Maar nu komen deze woorden uit de mond van de tegenstander. Niet voor niets heeft Lucas deze verzoeking als laatste staan (Lucas 4). Want uit deze verzoeking blijkt het duidelijkst hoe de duivel werkt. Zijn brutaliteit kent geen grens (cf. Ezechiël 26 en 27[v]). Hij stapt met Gods woord op Jezus af. Uit zichzelf heeft de duivel niks. Hij aapt na. Verdraait de boel (diabolos). Hij is de vorst van de duisternis (Kolossenzen 1:12 en 13, Lucas 22:53, Efeze 6:12) die zich voordoet als een engel van het licht (2 Korintiërs 11:14). Wat is de duivel toch een smerig beest.

Jezus’ koninkrijk.
Toch is dit stukje geen bangmakerij, gemeente. Deze proef opent je ogen. Voor de verleider (Matteüs 4:2). Maar vooral voor Jezus. Hij is onze trouwe Heer en Heiland. Niemand kan ons uit zijn handen roven (Johannes 10).

Jezus kent niet alleen de Schrift zo door-en-door dat hij de duivel te slim af is en de proef glansrijk doorstaat (Matteüs 4:7. Satan is trouwens niet slim dat hij Psalm 91 noemt. Zie Psalm 91:13b, zie Genesis 3:15). Jezus IS Gods Woord. Gekomen om de duivel te onttronen (gezang 177 Gereformeerd Kerkboek). Ja, ieder knie zal buigen en elke tong zal belijden. Maar niet vanwege een toverkunstje op het tempelplein.[vi] Jezus wordt in eeuwigheid geprezen vanwege zijn kruisdood.[vii] Die vindt niet plaats op het imposante tempelplein. Maar buiten de stad, op de smerige schedelplaats (Golgota). Voor Jezus geen eervol, hemels onthaal maar een pijnlijke, smadelijke vloekdood. De Heer van de engelen is de Heer der heerlijkheid gekruisigd (1 Korintiërs 2:8).

Zo verlost Jezus. Hij wordt niet gedragen (door engelen). Hij draagt ons. Hij draagt de zonde en vernietigt de afbraakkracht van binnenuit. Paulus zegt het later kort en bondig zo:

God heeft ons gered uit de macht van de duisternis
en ons overgebracht naar het rijk van zijn geliefde Zoon,
die ons de verlossing heeft gebracht, de vergeving van onze zonden
(Kolossenzen 1:13 en 14).

Zie je hoe in deze ene zin heel het begin van Matteüs’ evangelie klinkt?

  • Jezus redt uit de macht van de duisternis (Kolossenzen 1:13). Dat blijkt in de drieërlei verzoeking in de woestijn (Matteüs 4:1-11).
  • Jezus is Gods geliefde zoon (Kolossenzen 1:13). Dat zegt God de Vader bij Jezus’ doop en de Geest laat dat zien (Matteüs 3:16 en 17[viii]).
  • Verlossing is vergeving van zonden (Kolossenzen 1:14). Maria’s kind moet Jezus heten omdat hij van zonde verlost en zijn rijk laat komen (Matteüs 1:21 en 4:17[ix]).

Mary and Eve. Sr. Grace Remington, O.C.S.O. Jezus verlost van zonde (Matteüs 1:21).

Gods Geest (Matteüs 4:1[x]) heeft de overhand. Het rijk van duisternis, zonde en dood gaan eraan. Geprezen zij God – de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.

2.       Waarin je God ziet.
Gemeente, deze proef brengt je tot de erkenning dat Jezus Heer is.

En wat nog meer? Moeten we bang zijn voor Bijbelwoorden omdat die verkeerd gebruikt kunnen worden? Nee. In deze proef krijgen we een belangrijke aanwijzing. Bij iedere proef antwoordt Jezus met een Schrifttekst: ‘Stel de HEER, uw God, niet op de proef’ (Matteüs 4:7). Jezus antwoordt uit Deuteronomium (6:16). Steeds dat Bijbelboek. Een antwoord uit de ‘afscheidspreek’ van Mozes, de Godsman (Psalm 90[xi]). Het ontzag voor God staat in dat Bijbelboek centraal (cf. Psalm 86). Het vertrouwen in Hem. De kernbelijdenis dat God de Enige is (Deuteronomium 6:4). Uniek. Een. Houd van Hem!

Rollen omdraaien.
Mensen kunnen de rollen omdraaien. Zichzelf bijzonder vinden. Uniek. Geweldig. Een soort stralende god/godin. Een mens die zich niet laat gezeggen. In het geloof kan dat precies zo gaan. Een fantastische kerk. Spectaculaire dingen die daar gebeuren. Een geweldig geloof. Kijk eens aan; wat gebeurt daar allemaal (Matteüs 4:5&6)!

Het ziet er fraai uit. Het klinkt misschien zelfs Bijbels. Maar het ontspoort. Dat zegt de Bijbel steeds. Adam en Eva vielen in zonde vanwege de verleiding God te willen zijn. Gods volk draaide in de woestijn de rollen om: God beproefde hen maar zij wantrouwden God en gingen Hem beproeven (Deuteronomium 6:16).

Jezus belichaamt Gods trouw.
En nu komt Jezus(’ koninkrijk). Hij leert je verder te kijken dan je neus lang is. Voorbij pretenties of uiterlijkheid van jezelf of een ander. In Jezus leer je die Ene (Deuteronomium 6:4) kennen (Johannes 14:9, Marcus 12:31[xii]). Jezus geeft zich niet in een spektakelstuk (Matteüs 4:5 en 6). Jezus doet anders. Want hij is anders. Hij geeft zich over aan beproeving en verzoeking (Matteüs 4:1). Jezus laat zien hoe uniek (Deuteronomium 6:4) God is. In Jezus is God zijn schepping, zijn mensen eindeloos trouw. En Hij doet eindeloos recht – recht aan en in een gevallen wereld. En Hij heeft eindeloos lief. Tot in de beproeving. Tot in de dood. Jezus zoekt op wat verloren is gegaan (Matteüs 18:11). Zo vervult Jezus de Schriften (Matteüs 5:17).

Kijk zo naar deze proef, gemeente. Jezus wil geen showtime in de tempel. Gelukkig niet. Hij is meer dan de tempel (Matteüs 12:6).[xiii] Jezus belichaamt Gods trouw (2 Korintiërs 2:19).[xiv] Dat is spectaculair. Spectaculair nieuws.

Jezus belichaamt Gods trouw. Spectaculair nieuws!

Gelovigen getuigen van hem. Als je in verdriet merkt dat God er is. Als je bij twijfel de moed niet opgeeft. Als je bij tegenslag de juiste koers blijft houden. Als geloof, hoop en liefde je niet verlaten. Hoe bijzonder zijn deze ‘gewone’ dingen. Jezus wint. En wij met hem.

Gemeente; in de proef laat Jezus zien Heer te zijn.
Houd van hem.
Volg Jezus.
En heb in hem de ander lief.


Zie Verleidingen voor gelovigen. Korte inleiding preken over Jezus’ beproevingen in de woestijn.

[i] Zie The return of the King. Preek Psalm 2.
[ii] Zie The return of the King. Preek Psalm 2. En Kijk naar de Geest en zijn werk. Preek Psalm 48. En God maakt alles nieuw. Preek 1 tempelvisioen Ezechiël 40vv.
[iii] De slang blijkt later in de Bijbel de draak te zijn. Zie De paradox van Hemelvaart. Preek (delen) 1 Petrus 3 en 5.
[iv] Zie Jezus beproefd in de woestijn. Preek Matteüs 4:1. En zie preek Jezus’ doop in de Jordaan.
[v] Zie Jezus, Heer van de volken. Preek (delen) Ezechiël 25-32.
[vi] Het tempelplein neemt wel een cruciale plek in in de evangeliën. De twistgesprekken over Jezus’ identiteit vinden daar plaats, na de zogenaamde tempelreiniging. Zie Twistgesprekken op het tempelplein onderaan de blogtekst Dat ene grote mysterie. Inleiding prekenserie Marcus. Denk hierbij ook aan Jezus’ uitspraak dat hij meer is dan de tempel (Matteüs 12:6), zie preek Hoe Jezus Heer en meester is en Jezus laat de betekenis van de schepping zien.
[vii] Zie preek Waarom is het Goede Vrijdag? Preek over het Marcus-evangelie bij Jezus’ kruisdood.
[viii] Zie preek Jezus’ doop in de Jordaan.
[ix] Zie Kerstpreek Matteüs 1:21. En zie Bekeer je want Gods koninkrijk komt. Preek oudjaar over Matteüs 4:17.
[x] Zie preek Matteüs 4:1.
[xi] Zie De mens is voor een tijd een plaats van God. Preek Psalm 90.
[xii] Zie God, de enige God, is in Jezus onze naaste geworden. Preek Marcus 12:28-37.
[xiii] Zie Hoe Jezus Heer en meester is. Preek begin Matteüs 12. Zie ook voetnoot vi.
[xiv] Zie Volharding van heiligen. Inleiding slothoofdstuk Dordtse Leerregels.

Voorbeeldliturgie

Mijn hulp is van uw Heer, Opwekking 640 (votum)
Groet
GK 133: 1a, 2v, 3m 4en5a De dag gaat open voor het Woord

Gods verbondswoorden
Psalm 86:4 Leer mij naar uw wil te hand’len

Gebed

Kindermoment
Maak een vrolijk geluid voor de Heer, OTH 540

Lezen Deuteronomium 6:4-18 en Matteüs 4:1 en 5-8
GK 177:2 (gebed voor verkondiging. Jezus onttroont Satan)

Verkondiging: Spectaculair nieuws. Jezus’ tweede proef in de woestijn.
Psalm 91: 3 en 4 DNP https://www.denieuwepsalmberijming.nl/berijmingen/psalm-91

Geloofsbelijdenis Nicea (uitgesproken)

Dankgebed en voorbede

Collecte

GK 68: 1 en 3 Wij knielen voor uw zetel neer’

Zegen
Amen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.